Bài thơ về tiểu đội xe không kính

2,482 từ

Hướng dẫn giải

 “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của nhà thơ Phạm Tiến Duật với chất ngàng tang, khí thế, vô cùng dũng cảm kiên cường của những người lình, họ là đại diện tiêu biểu cho người lính Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mĩ hào hùng. Hãy Cunghocvui.com tìm hiểu hơn về bài thơ nay

 Bài thơ về tiểu đội xe không kính

I.  Cuộc chiến tranh khốc liệt thời chống Mỹ của dân tộc đã qua đi. Nhưng để cảm nhận được phần nào hình ảnh con người và cuộc chiến tranh đó, chúng ta không thể quên “Bài thơ tiểu đội xe không kính" của nhà thơ Phạm Tiến Duật. Đó là trang thơ đưực viết từ chiến trường, giữa những tháng năm sôi động nhất (1969) trên tuyến đường Bắc Nam - Trường Sơn trập trùng vời muôn vàng khó khăn, thử thách.

Soạn bài  Bài thơ về tiểu đội xe không kính

II.    Với bốn khổ thơ đầu, hình tượng thơ thể hiện ra khung cảnh đạn bom, cùng với chiếc xe và tâm hồn người lính:

Không có kính, không phải vì xe không có kính

Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi

Ung dung buồng lái ta ngồi

Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

Nhìn thấy gió xoa vào mắt đắng

Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào trái tim

Thấy sao trời và đột ngột cánh chim

Như sa, như ùa vào buồng lái

Không có kính, ừ thì có bụi

Bụi phun tóc trắng như người già

Chưa cần rửa phì phèo điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha. 

Không có kính ừ thì ướt áo

Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời

Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa

Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.

Những chiếc xe vào trận, ra tuyến đầu vốn có những khung kính còn nguyên nhưng hình ảnh dòng thư có sức gợi bùng nổ dây chuyền “bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi'' bỗng tái hiện lên cái dữ dội, tàn phá của chiên trường, cùa đạn bom rải thảm không ngừng, phóng đi từ những pháo đài bay giặc dữ. Cái “không có" chỉ rõ nguyên nhân, hằn sâu mất mát và câu thơ không dừng ỏ đó mà rõ ra cái giọng ngang tàng: “Ung dung buồng lái ta ngồi, nhìn đất, nhìn trời, nhìn thắng... ”, và rõ ra cả những cái nhìn từ khối óc, trái tim. Đó là chiều sâu tâm hồn người lính từ chất giọng và đọng lại nơi hình ảnh thơ tương phản đầy cảm giác và ấn tượng: “Nhìn thủy gió xoa vào mắt đắng. Nhìn thấy con đường chạy thắng vào trái tim". Tất cả hình ảnh mang ý nghĩa biểu trưng: Trong cái không, cái thiếu vẫn điềm tĩnh, ung dung, vẫn nhận rõ thêm nỗi đắng, nỗi đau mà kẻ thù gieo rắc, đồng thơi kiên định thêm duy nhát một con đường chiến đấu, thu về cho bằng được quê hương đặt vào giữa những trái tim sắt son vì đất nước. Trong ý nghĩa đó, hình ảnh tiếp nối của những dòng thơ đã mở rộng ra hiện thực ở ngày mai, ngày chiến thắng và thanh bình vẫy gọi:

“Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Như sa, như ùa vào buồng lái. ”

Và hiện thực đó như đã đầy ắp trong tâm hồn người lính, như bay bổng một tình yêu. Và cũng chính tin yêu sẽ vượt qua những thử thách của 'những xe “không có kính" đã bật ra cái phong cách nghịch ngợm, bông phèng, đùa vui cửa người lính “không có kính, ừ thì có bụi"...nhưng "chưa cần rửa, phì phèo châm diếu thuốc. Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha... ”. Rồi cái lãng mạn của lính trẻ tiền phương, cái lạc quan của những người con vì đất nước cũng từ đó mà nhẹ tênh gian khổ “Không có kính, ừ thì ướt áo; Mưa tuôn, mưa xối,... Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa. Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi”. Cái ngôn ngữ dí dỏm từ đời lính nguyện vẹn bước vào trang thơ đó thực sự đã là thơ vì đã khởi đi từ nơi phong cách sống bình dị tràn đầy sức trẻ tin yêu.

 Bài thơ về tiểu đội xe không kính

 Bài thơ về tiểu đội xe không kính

Hai khổ thơ giữa tiếp theo chọn một khúc quanh và thời điểm khác để mở thêm nét hình của những xe không kính và mở ra những nét đẹp mới của tâm hồn:

Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Gặp hạn hè suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vở rồi

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung hát đũa nghĩa là gia dinh dấy Võng mắc chông chênh dựng xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm. Các dòng thơ như vẽ lên những hình ảnh bất ngờ: Vượt qua tuyến lửa, bom rơi những chiếc xe bỗng tụ nhau thành tiểu đội thật kì khôi, thú vị. Tiểu đội của những chiếc xe mà lại xe không còn kính. Nhưng đẹp thay là những đường nét từ những khung xe giữa một bối cảnh chiến trường chông chênh, trùng điệp “Gặp hè bạn suốt dọc đường di tới. Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi”. Và ở đây xe không kính lại như trong suốt một tình yêu, để rồi âm hưởng nhàn nhã, dí dỏm “Bếp Hoàng cầm ta dựng giữa trời, Võng mắc chông chênh” lại có dịp mỏ ra lối giải thích “gia đình" theo kiểu lính: “Chung hát đũa nghĩa là gia đình đấy”. Chất thơ nghịch ngợm đầy ý vị đó mở ra từ những hình ảnh chân thực đời lính đã ấm lên tình đồng ngũ, nghĩa anh em. Sức sống thơ cũng chính là ở đây và câu thơ đó đã cất cánh bay cao: “Lại đi, lại đi trời xanh thêm” để gợi đến biết bao tâm hồn vẫn sôi nổi lên đường rộng mỏ những ngày mai, những ngày vẫn “xanh thêm” niềm tin chiến thắng.

Khổ thơ cuối giờ đây như thanh thản mở ra thêm cái nhìn ung dung về phía trước trên dọc con đường chiến trận của đời trai:

“Không có kính, rồi xe không có đèn

Không có mui xe, thùng xe có xước

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước

Chỉ cần trong xe có một trái tim ”.

III.    Từ những câu thơ, hình ảnh nhữhg xe không có kính vẫn gắn bó với người lính trên dọc đường gian khổ. Và cái “không” như càng tăng thêm trong bão lửa khốc liệt của bom thù: đèn không, mui không... cộng thêm bao mất mát. Nhưng hề gì “xe vẫn chạy” bởi hướng con đường vẫn là : “miền Nam phía trước” và hơn nữa bởi cái còn, không thể mất được, đã khẳng định kết thành chân lí lẫn niềm tin “Chí cần trong xe có một trái tìm”. Hình ảnh câu thơ bỗng trở thành khung kính của tâm hồn, biểu trưng cho sức mạnh của những ngươi trai đi tơi mà kẻ thù không làm sao phá vỡ được. Ý nghĩa đó khiến giọng thơ trở thành một tình yêu thanh thản vô cùng.

Phân tích  Bài thơ về tiểu đội xe không kính Bài thơ về tiểu đội xe không kính

 

Mong rằng bài viết trên của Cunghocvui.com sẽ giúp các bạn hiểu thêm về tác phẩm. Chúc các bạn đạt điểm cao !

Có thể bạn quan tâm