Soạn bài Miêu tả biểu cảm trong bài văn tự sự - Soạn văn lớp 10

Hướng dẫn giải

I. ÔN TẬP VỀ MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

1. Thế nào là miêu tả? Thế nào là biểu cảm?

— Miêu tả là dùng ngôn ngữ hoặc một phương tiện nghệ thuật khác làm cho người nghe, người đọc, người xem có thể thấy sự vật, hiệ^l tượng, con người như đang hiện ra ở trước mắt một cách cụ thể, gần gũi.

— Biểu cảm là bộc lộ tình cảm chủ quan của bản thân trước sự vật hiện tượng, con người trong đời sống xã hội thường ngày.

2.  Điều giúp phân biệt miêu tả trong văn miêu tả biểu cảm

  Trong văn biểu cảm và biểu cảm trong văn tự sự không phải  số lượng câu chữ mà là  mục đích. Chẳng hạn như: miêu tả cho rõ, cho hay là mục đích của một bài văn miêu tả. Nhưng trong vàn tự sự, thì kể chuyện cho rõ ràng, trôi chảy, hấp dẫn là mục đích. Miêu tả chỉ là phương tiện giúp cho việc tự sự thêm cụ thể, sinh động và lí thú hơn. Cũng có thể nói tương tự như vậy về biểu cảm.

3. Căn cứ đánh giá thành công của việc miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự là ở chỗ miêu tả và biểu cảm đã phục vụ đắc lực cho mục đích tự sự đến mức độ nào.

4. Đoạn trích trên là một đoạn trích tự sự đã sử dụng nhiều yếu tố miêu tả và biểu cảm.

Các yếu tố này đã nâng cao hiệu quá tự sự giúp người đọc tưởng như đang được chứng kiến cảnh đêm sao thơ mộng, u huyền trên núi cao ở miền Prô-văng-xơ xa xôi cùng nhừng rung động khẽ khàng, say sưa mà thanh khiết trong tâm hồn chàng chăn cừu bên cỏ gái ngây thơ xinh đẹp.

II. QUAN SÁT, LIÊN TƯỞNG, TƯỞNG TƯỢNG ĐỐI VỚI VIỆC MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẨM TRONG VẨN TỰ SỰ

1.  Chọn điền từ thích hợp với mỗi chỗ trống

  • Liên tưởng.
  • Quan sát.
  • Tưởng tượng.

2.   Miêu tả có nghĩa là vẽ lại bằng ngôn ngữ hoặc một phương tiện nghệ thuật nào khác, một sự vật, sự việc, phong cảnh hoặc một con người, sao cho thật chân thực, cụ thể sinh động. Nhưng từ đó cũng không thể cho rằng để làm tốt việc miêu tả trong văn tự sự, người làm vãn chỉ cần quan sát đối tượng một cách kĩ càng. Người làm văn còn phải cần đến liên tưởng và tưởng tượng. Có như thế , A.Đô-đê mới làm cho người đọc cùng thấy được:

 -  Trong đêm, tiếng suối reo nghe rõ hơn, đầm ao nhen lên những đốm lửa nhỏ, những tiếng sột soạt vãng vẳng trong không gian.

 -  Cô gái trông như một chú mục đồng của nhà trời, nơi có những đám cưới sao.

 -  Cuộc hành trình trầm lặng, ngoan ngõan của ngàn sao gợi nghĩ đến đàn cừu lớn.

3.   Để câu chuyện mình kể không gây cảm giác khô khan, người kể chuyện cần kết hợp bộc lộ cảm xúc, tình cảm của nhân vật (hoặc của bản thân) trong quá trình tự sự. Song, phải tìm những cảm xúc, những rung động là nguyên nhân của biểu cảm.

LUYỆN TẬP

Bài tập 1.

a)   Học sinh chọn một đoạn trích tự sự đã học ở lớp 10 và nhận xét về vai trò của yếu tố miêu tả và yếu tô' biểu cảm trong đoạn trích đó.

b)   Đoạn trích tự sự này nhằm kể một chi tiết trong một câu chuyộn.

Đoạn trích có nhiều yếu tố miêu tả và biểu cảm làm nên một bức tranh tuyệt đẹp. về mùa thu vàng trên rừng núi phía Bắc xa xôi và khiên người đọc thêm tha thiết yêu cuộc đời thơ mộng đến kì diệu này.

Hiệu quả của yếu tố miêu tả và biểu cảm có được là do tình yêu cuộc sống của nhà văn có tài quan sát , liên tưởng , tưởng tượng tinh tế và mới mẻ

Bạn muốn xem thêm với

Có thể bạn quan tâm

Hướng dẫn soạn bài Trao duyên

CÂU 1. VIỆC KIỀU NHẮC ĐẾN NHỮNG KỶ NIỆM CỦA TÌNH YÊU CÓ Ý NGHĨA GÌ?     Việc Kim Kiều hẹn ước Vân không hề biết. Vì vậy mà Kiều phải kể rõ nguồn cơn cho Vân nghe, nàng kể tha thiết không hề giấu diếm. Trong khi kể với Thúy Vân, Kiều tưởng như sống lại với những kỉ niệm tình yêu:                    

Hướng dẫn soạn bài Nỗi thương mình

CÂU 1. THEO ANH CHỊ, ĐOẠN TRÍCH TRÊN ĐÂY CÓ THỂ CHIA THÀNH MẤY ĐOẠN NHỎ? CHO BIẾT NỘI DUNG CỦA MỖI ĐOẠN.   Đoạn trích trên có thể chia thành ba đoạn nhỏ. Bốn câu đầu:       Cảnh sống của Kiều ở lầu xanh. Tám câu kế:        Nỗi đau xót, tủi nhục của Kiều. Còn lại:               Nỗi cô đơn đau khổ

Lập luận trong văn nghị luận

CÂU 1: TÌM VÀ PHÂN TÍCH CÁC LUẬN ĐIỂM, LUẬN CỨ VÀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN TRONG ĐOẠN TRÍCH Ở BÀI KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ TK.X ĐẾN HẾT TK.XIX SGK    Luận  điểm: Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại rất phong phú, da dạng.    Các luận cứ:  + Các luận cứ lí lẽ: Chủ nghĩa nhân đạo biểu hiện ở l

Soạn bài Viết bài làm văn số 2 : Văn tự sự - Soạn văn lớp 10

ĐỀ: HÃY ĐÓNG VAI NHÂN VẬT XÍU KẾ LẠI QUÁ TRÌNH HỒI PHỤC TRỞ VỀ VỚI CUỘC SỐNG CỦA GIÔNXI TRONG CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG. Bài làm    Bệnh tình của Giônxi ngày càng nặng. Tòi và cụ Bơmen hết SỨC lo lắng tìm mọi cách để động viên, cố giữ cô ta lại với cuộc sống. Bởi Giônxi đã suy sụp tinh thần và đang nghĩ đế

Soạn bài Nhưng nó phải bằng hai mày - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. PHÂN TÍCH TÍNH KỊCH TRONG ĐOẠN: CẢI VÔI XÒE NĂM NGÓN TAY... BẰNG HAI MÀY.    Giữa Cải và thầy lí trước đó đã có mối quan hệ được dàn xếp: Cải đã lo tiền trước cho thầy lí. Khi thầy lí tuyên bố đánh Cải 10 roi thì mâu thuẫn đột ngột xuất hiện. Một bên chủ động, một bên hoàn toàn bị động. Cải c

Soạn bài Tam đại con gà - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. PHÂN TÍCH MÂU THUẪN TRÁI TỰ NHIÊN TRONG TRUYỆN TAM ĐẠI CON GÀ QUA BA KHÍA CẠNH: THẦY LIÊN TIẾP BỊ ĐẶT VÀO NHỮNG TÌNH HUỐNG NÀO? THẦY GIẢI QUYẾT NHỮNG TÌNH HUỐNG ĐÓ RA SAO. TRONG QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG, THẦY ĐÃ TỰ BỘC LỘ CÁI DỐT CỦA MÌNH NHƯ THẾ NÀO? TRẢ LỜI:   Ngay từ dầu câu

Soạn bài Tấm Cám - Soạn văn lớp 10

CÂU 1: PHÂN TÍCH DIỄN BIẾN CỦA TRUYỆN ĐỂ THẤY MÂU THUẪN GIỮA TẤM VÀ MẸ CON CÁM ĐÃ DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO. TRẢ LỜI:   Người hiền lành trong truyện này là Tấm, còn người ác là hai mẹ con Cám. Cái xấu của Cám trước tiên là ở bản tính lừa gạt. Đi bắt tép, Tấm bắt được đầy giỏ, Cám lừa Tấm hụp xuống ao sâu

Soạn bài Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự - Soạn văn lớp 10

1. ĐỌC TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MI CHÂU, TRONG THỦY', TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI SGK, TR. 62 A. TÁC GIẢ DÂN GIAN KỂ CHUYỆN GÌ? B. THEO ANH CHỊ, CÓ THỂ COI SỰ VIỆC VÀ CÁC CHI TIẾT TRÊN LÀ NHỮNG SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIỂU BIỂU KHÔNG, VÌ SAO? TRẢ LỜI: a   Trong truyện AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU — TRỌNG THỦY, t