Soạn bài Luyện tập vận dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh - Soạn văn lớp 11

Hướng dẫn giải

1. Cho đoạn văn:

   Chớ tự kiêu tự đại. Tự kiêu tự đại là khờ dại. Vì mình hay, còn nhiều người khác hay hơn mình. Mình giỏi, còn nhiều người giói hơn mình. Tự kiêu tự đại tức là thoái bộ. Sông to, biển rộng thì bao nhiêu nước cũng chứa được, vì độ lượng của nó rộng và sâu. Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn thì một chút nước cũng dầy tràn, vì độ lượng của nó hẹp nhỏ. Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén, cái đĩa cạn.

(Hổ Chí Minh - Cần kiệm liêm chỉnh)

Trả lời:

a. Thao tác lập luận

- Thao lập luận phân tích, đế làm rõ sự "khờ dại" của tự kiêu tự đại (Vì mình hay, còn nhiều người khác lìay hơn mình. Mình giỏi, còn nhiều người giỏi hơn mình) và "Tự kiêu tự đại tức là thoái bộ" nghĩa là thế nào? (Sông to, biển rộng thì bao nhiêu nước cũng chứa được, vì độ lượng của nó rộng và sâu. Cái chén nhó, cái đĩa cạn thì một chút nước cũng đầy tràn, vì độ lượng của nó hẹp nhỏ).

- Thao tác so sánh (Người má tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén, cái đĩa cạn). Sự so sánh đầy hình tượng đã giúp người đọc hình dung một cách rõ hơn, sinh động hơn thế nào là tự kiêu tự đại và tác hại của hai biểu hiện đó trong tính cách của con người.

   Tuy đoạn văn sử dụng cả hai thao tác lập luận nhưng không phải hai thao tác này đều có vai trò ngang nhau. Trong đoạn văn, thao tác lập luận phân tích là thao tác đóng vai trò chủ đạo.

b. Mục đích, tác dụng

- Giúp người đọc, người nge hiểu rõ hơn về vấn đề tự kiêu, tự đại trong mỗi con người.

- Giúp người đọc nhận thức rõ vấn đề: bản thân sự hiểu biết, tài năng của mỗi người bao giờ cũng có giới hạn nhất định.

c. Kết luận

   Việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong một đoạn văn (bài văn): là một việc làm tất yếu. Không có một văn bản nghị luận nào lại chỉ dùng một thao tác lập luận duy nhất, mà phải dùng kết hợp các thao tác lập luận một cách linh hoạt, có hiệu quả.

2. Lựa chọn một bài thơ (hoặc bài văn) mà anh (chị) yêu thích để viết bài luận bàn về một trong những vẻ đẹp của nó. Trong bài viết có yêu cầu vận dụng kết hợp thao tác lập luận phân tích và lập luận so sánh.

Các công việc cần làm:

- Xác định chủ đề bài văn cần viết.

- Xác định những ý chính nào để làm sáng tỏ chủ đề của bài văn và sắp xếp chúng thành dàn ý.

- Luận điểm nào được chọn để làm sáng tỏ? Nó nằm ở vị trí nào trong dàn ý?

- Xác định câu chuyển ý phù hợp giữa các ý trong bài.

- Để làm sáng tỏ luận điểm trên cần phải có những luận cứ nào. Đây là lúc cần sử dụng thao tác lập luận. Xác định rõ ràng nên sử dụng thao tác phân tích hay so sánh, thao tác nào là chủ đạo.

Câu 3 :

a. Vận dụng thao tác lập luận phân tích và so sánh để viết đoạn văn trình bày một luận điểm khác ở dàn ý đã xây dựng 

   Sách giống như thức ăn . Có thứ chỉ nếm , có thứ có thể ăn nhiều . Chỉ có một ít thứ là cần nhai kĩ, ăn chậm để thấy vị ngon . Cho nên có sách chỉ đọc một phần , có sách chỉ cần biết sơ lược, còn có một ít sách thì phải đọc hiết , đọc kĩ , đọc đi đọc lại. 

 
Bạn muốn xem thêm với

Có thể bạn quan tâm

Thực hành về nghĩa của từ trong sử dụng

CÂU 1: A. TRONG CÂU THƠ LÁ VÀNG TRƯỚC GIÓ KHẼ ĐƯA VÈO, TỪ LÁ  ĐƯỢC DÙNG THEO NGHĨA GỐC HAY NGHĨA CHUYỂN? HÃY XÁC ĐỊNH NGHĨA ĐÓ. B. TRONG TIẾNG VIỆT, TỪ LÁ CÒN ĐƯỢC DÙNG THEO NHIỀU NGHĨA KHÁC TRONG NHỮNG TRƯỜNG HỢP SAU: LÁ GAN, LÁ PHỔI,... HÃY XÁC ĐỊNH NGHĨA CỦA TỪ LÁ TRONG MỖI TRƯỜNG HỢP KỂ TRÊN, CH

Soạn bài Phong cách ngôn ngữ báo chí ( tiếp ) - Soạn văn lớp 11

1. PHÂN TÍCH NHỮNG ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA NGÔN NGỮ BÁO CHÍ THỂ HIỆN TRONG BẢN TIN SAU.    Ngày 32, tỉnh An Giang long trọng làm lễ đón nhận quyết định của Bộ Văn hoá Thông tin công nhận di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia ô Tà Sóc thuộc xã Lương Phi, huyện Tri Tôn. Đây là di tích cấp quốc gia thứ

Soạn bài Chí Phèo ( Phần 1 ) : Tác giả Nam Cao - Soạn văn lớp 11

1. TIỂU SỬ VÀ CON NGƯỜI NHÀ VĂN NAM CAO CÓ NHỮNG ĐẶC ĐIỂM GÌ GIÚP TA THÊM HIỂU VỀ SỰ NGHIỆP VĂN HỌC CỦA ÔNG? a Tiểu sử Nam Cao:    Nam Cao, tên khai sinh là Trần Hữu Tri, quê ở làng Đại Hoàng, tổng Cao Đà, huyện Nam Sang, phủ Lí Nhân nay là xã Hoà Hậu, huyện Lí Nhân, tỉnh Hà Nam. Làng này xuất hiện

Soạn bài Một số thể loại văn học : Thơ , truyện - Soạn văn lớp 11

1. Loại và thể trong văn học được xác định như thế nào?       Hình thức tổ chức tác phẩm văn học được xác định trong loại và thể       Loại là phương thức tốn tại chung.       Thể là sự hiện thực hóa của loại. Người ta thường chia tác phẩm văn học thành 3 loại: Trữ tình Tự sự Kịch Trữ tình có thơ

Soạn bài Phong cách ngôn ngữ báo chí - Soạn văn lớp 11

LUYỆN TẬP Bài tập 1 Học sinh tự đọc một tờ báo và xác định những thể loại vàn bản báo chí trên tờ báo đó bản tin, phóng sự, tiểu phẩm, thư bạn dọc, phỏng vấn, quảng cáo, trao đổi ý kiến.... Bài tập 2 : Phân biệt hai thể loại báo chí: bản tin và phóng sự. Phóng sự báo chí thực chất cũng là bản tin, n

Soạn bài Luyện tập thao tác so sánh - Soạn văn lớp 11

1.    Tình cảm khi về thăm quê trong hai bài thơ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê của Hạ Tri Chương và Trở lại An Nhơn của Chế Lan Viên. Hai bài thơ cùng thể hiện tâm trạng xa lạ, cô đơn trên chính quê hương mình. Cả hai tác giả đều nói về tâm trạng nhưng không dùng một tính từ buồn, tiếc nhớ th

Soạn bài Viết bài làm văn số 3 : Nghị luận văn học - Soạn văn lớp 11

ĐỀ SỐ 1: So sánh tài sắc của Thuý Vân và Thuý Kiều được thể hiện qua đoạn trích. 1. Mở bài: Giới thiệu đoạn trích Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật Khái quát nội dung đoạn trích 2. Thân bài: Giới thiệu hai chị em => đều đẹp: “tố nga”, “mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười” Phân tích vẻ đ

Soạn bài ngữ cảnh - Soạn văn lớp 11

LUYỆN TẬP • Bài tập 1: Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc được tác giả sáng tác để đọc trong buổi truy điệu các nghĩa sĩ đã hi sinh trong trận tập kích đồn Tây đêm rằm tháng 11 năm Tân Dậu. Lúc này thực dân Pháp sau khi chiếm được thành Gia Định đã mở rộng đánh chiếm các vùng lân cận như Tân An, Cần Giuộc, G