Soạn bài Uy-lít-xơ trở về ( Trích Ô-đi-xê - Sử thi Hy Lạp) - Soạn văn lớp 10

Hướng dẫn giải

Câu 1 : Văn bản trên có thể mấy đoạn? Nêu nội dung của mỗi đoạn.

1. Văn bản trên có thể chia làm hai đoạn:

  • Đoạn 1 từ đầu đến “kém* gan dạ”.
  • Đoạn 2 là phần còn lại.

Đoạn 1 có các sự việc sau:

  • Nhũ mẫu ơ-ri-clê báo tin nhưng Pê-nệ-lốp không tin.
  • Nhũ mầu thề thốt đưa ra chứng cứ Pê-nê-lôp vẫn không tin nhưng vẫn xuống nhà " để xem xác chết của bọn cầu hôn và người giết chúng”.
  • Tê-lê-mác trách mẹ — Pê-nê-lôp trả lời và cho biết sẽ nhận người đó là chồng nếu ông ta trả lời được bí mật về "những dấu hiệu riêng, chỉ hai người biết với nhau”.
  •  Uy-lít-xơ lên tiếng cho rằng Pê-nê-lốp chưa nhận ra mình vì vẻ ngoài rách rưới bẩn thỉu.

Đoạn 2 có các sự việc như sau:

  • Uy-lít-xơ xuất hiện trong trang phục nghiêm chỉnh. Chi tiết chiếc giường xuất hiện nhưng Pê-nê-lốp vẫn chưa chịu nhận đấy là chồng mình. Chi tiết chiếc giường xuất hiện lần thứ hai.
  • Uy-lít-xơ nói ra bí mật chiếc giường, lúc đó Pê-nê-lốp mới chịu thừa nhận người đang đốì thoại với mình, đang đứng trước mặt mình chính là Uy-lít-xơ, là chồng mình.

Câu 2. Tâm trạng của Uy-lít-xơ khi gặp lại vợ mình biểu hiện như thế nào? Cách ứng xử của chàng bộc lộ phẩm chất gì?

Trong sử thi, nhân vật chính là “những anh hùng tráng sĩ” tiêu biểu cho cả sức mạnh thể chất và sức mạnh tinh thần cho ý chí và trí thông minh, lòng dũng cảm của cộng đồng. Ớ sử thi này là nhân vật Uy-lít-xơ “muôn vàn trí xảo”. Tuy chẳng xông pha trận mạc nhưng Uy- lít-xơ cũng đã vượt qua biết bao gian nan thử thách với tất cả lòng dũng cảm và “muôn vàn trí xảo” của mình.

Trong đoạn trích này người anh hừng trí xảo lắm mưu nhiều mẹo này còn có các phẩm chất khác nổi bật lên như bình tĩnh và rât tự tin. Uy-lít-xơ không chi tin vào chính mình mà còn tin vào cả những người thân khác trong nhà và nhất là đối với Pê-nê-lốp, con người rất thận trọng. Uy-lít-xờ “muôn vàn trí xảo” đâ thể hiện rõ chính mình trong cuộc thử thách giữa hai vợ chồng để được tái hợp sau mười năm dài cách biệt. Ấn tượng nhất trong đoạn trích là chi tiết cái giường. Chính người anh hùng trí xảo cùa chúng ta đã gợi đến chuyện kê giường để rồi sau đó đã đưa ra bằng chứng đầy sức thuyết phục cho Pê-nê-lốp không còn có thể nghi ngờ đổ không phải là chồng mình.

Câu 3. Vì sao Pê-nê-lốp lại "rất đỗi phân vân"? Việc chọn cách thử "bí mật của chiếc giường" cho thấy vẻ đẹp gì về trí tuệ và tâm hồn nàng?

Pê-nê-Iốp lại “rát đỗi phân vân” vì tính chất phức tạp cua thời đại những mối hiểm nguy đang rình rập và đe dọa họ lúc báy giờ. Đến độ Uy-lit-xơ sau hai mươi năm cách biệt, trở lại quê nhà, nơi quê cha đất tổ phái cải trang giả dạng làm người hành khất. Uy-lít-xơ cũng không thể bước vào nhà mình một cách đường hoàng mà phải ngụy trang, phải trá hình. Và để được  lại trong ngôi nhà của mình Uy-lít-xơ phải trải I qua phép thử bằng bí mật của chiếc giường, bí mật qua “những dấu hiệu riêng” chỉ có hai người biết với nhau, còn người ngoài không ai biết hết.

Việc chọn cách thử “bí mật của chiếc giường” thể hiện phẩm chất kiên trinh của Pê-nê-lôp. Đây cùng là điều kiện tạo nên quy ước bảo đảm cho sự bền vừng của gia đình và cũng nhằm củng cố tình cảm gia đình tình cảm vợ chồng, cha con. Bí mật của chiếc giường đã giải tỏa các mối nghi ngờ. Nhờ đó mà Pê-nê-lốp biết đây không phải là Uy-lít-xơ giả. Uy-lít-xơ cũng nhờ đó mà biết được sự kiên trinh chung thủy của vợ mình. Bởi lẽ nếu chiếc giường ấy đã bị khiêng dời đi chỗ khác, hay đã có người hiếu được bí mật của nó thì chắc chắn phẩm giá của Pê-nê-lôp đã bị sứt mẻ. Phép thử bằng bí mật của chiếc giường cũng đã giải tỏa được ấm ức, bực dọc của Uy-lít-xơ khi vợ mình, Pê-nê-lôp vẫn không chịu nhận mình là chồng cho dù mình đã tắm rửa và thay đổi trang phục không còn là người hành khất nữa.

Câu 4. Cách kể chuyện của Hô-me-rơ qua đoan trích tạo ra hiệu quả gì? Biện pháp nghệ thuật nào thường được sử dụng để khắc hoa phẩm chất nhân vật? Biện pháp nào được sử dụng ở khổ cuối của đoan trích?

Cách kể chuyện của sử thi bao giờ cũng tỉ mỉ, chậm rãi và trang trọng. Để khắc họa tính cách nhân vật, bao giờ tác giả sử thi cũng thường gắn với các định nghĩa hoặc cụm từ kèm theo mỗi lần nhắc đến tên I nhân vật đó. Chẳng hạn như Uy-lít-xơ “muôn vàn trí xảo”, Pê-nê-lốp thận trọng

Ngoài ra, khi miêu tả, tác giả sử thi cũng hay dùng phép so sánh hoặc các cụm từ cố định, kèm theo gợi hình ảnh: nói những lời nói có cánh; rạng đông ngón tay hồng.

Nghệ thuật so sánh mở rộng hay còn gọi là so sánh có đuôi dài kiểu Hô-me-rơ thể hiện rõ nhất  phần cuối cùng của đoạn trích:

“Dịu hiền thay mặt đất, khi nó hiện lên trước mắt những người đi biển I bị Pô-đê-i-đông đánh tan thuyền trong sóng cả gió to, họ bơi, nhưng rât ít người thoát khỏi biển khơi trắng xóa mà vào được đến bờ; mình đầy bọt nước, những người sống sót mừng rỡ bước lèn đất liền mong đợi, Pẽ-nê-lốp củng vậy, "được gộp lợi chồng, nàng sung sướng xiết bao, nàng nhìn chồng không chán mắt và hai cánh tay trắng muốt cửa nàng cứ ôm lấy cổ chồng không nỡ buông rời".

LUYỆN TẬP

Nhập vai Uy-lít-xơ, anh (chị) hãy kể lại cảnh nhận mặt ấy.

Trả lời:

Sau khi tiêu diệt hết bọn cầu hôn và cùng với con trai Tê-lê-mác yêu quý trừng phạt những lũ đầy tớ vong ân phản chủ, ta hồi hộp đợi mong thời khắc, Pê-nê-lốp nhận mình. Thế nhưng hôm ấy, sau khi đã ngồi đợi rất lâu, ta mới thấy nang yên lặng bước vào. Nàng ngồi đối diện vơi ta nhưng lặng thinh không nói. Có lúc ta thấy nàng đăm đăm âu yếm nhìn ta nhưng có lúc lại thấy nàng thờ ơ lạnh nhạt. Trong lúc đang băn khoăn quá đỗi thì Tê-lê-mác lên lời. Ta chờ đợi sự phản ứng của nàng sau những lời con trai trách mẹ nhưng nàng vẫn không vồ vập. Nàng khẳng định với con trai nếu ta đúng là chồng nàng thật thì hẳn sẽ có những dấu hiệu riêng để nhận ra nhau. Nghe nàng nói vậy ta đã hiểu nàng  muốn nói điều gì. Ta bèn vừa an ủi vừa nhắc nhở con trai Tê- lê-mác hãy đề phòng sự trả thù của bọn cầu hôn, nhắc nhở mọi người mặc quần áo đẹp ca múa làm người ngoài lầm tưởng trong nhà đang làm lễ cưới, rồi ta cũng đi tắm rửa.

Ta trở về chỗ cũ ngồi đối diện với Pê-nê-lốp trên chiếc ghế bành rồi nhắc nhũ mẫu Ơ- ri-clê chuẩn bị kê riêng cho mình một chiếc giường để ngủ. Không ngờ ngay lúc ấy người cũng bạo dạn nói với u già: Già hãy khiêng chiếc giường chắc chắn ra khỏi gian phòng vách tường kiên cố do chính tay Uy-lít-xơ đã kê nó ngày xưa. Nghe Pê-nê-lốp nói vậy, ta bỗng giật nẩy mình bởi ta nghĩ rằng bí mật về chiếc giường xưa không còn nữa. Buột miệng ta đã nhắc lại tất cả bí mật về quá trình chế tác chiếc giường. Nhưng vừa mới nói dứt lời song bỗng dưng ta thấy Pê-nê-lốp chạy đến ôm chầm lấy cỏ ta và nói bao lời yêu thương nghẹn ngào trong nước mắt. Lúc ấy ta mới chợt hiểu ra sự thông minh và sắc sảo của vợ mình. Ta ôm chặt lấy nàng, người vợ xiết bao thân yêu, người bạn đời thuỷ chung sau bao nhiêu năm xa cách.

 

Bạn muốn xem thêm với

Có thể bạn quan tâm

Hướng dẫn soạn bài Trao duyên

CÂU 1. VIỆC KIỀU NHẮC ĐẾN NHỮNG KỶ NIỆM CỦA TÌNH YÊU CÓ Ý NGHĨA GÌ?     Việc Kim Kiều hẹn ước Vân không hề biết. Vì vậy mà Kiều phải kể rõ nguồn cơn cho Vân nghe, nàng kể tha thiết không hề giấu diếm. Trong khi kể với Thúy Vân, Kiều tưởng như sống lại với những kỉ niệm tình yêu:                    

Soạn bài Tấm Cám - Soạn văn lớp 10

CÂU 1: PHÂN TÍCH DIỄN BIẾN CỦA TRUYỆN ĐỂ THẤY MÂU THUẪN GIỮA TẤM VÀ MẸ CON CÁM ĐÃ DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO. TRẢ LỜI:   Người hiền lành trong truyện này là Tấm, còn người ác là hai mẹ con Cám. Cái xấu của Cám trước tiên là ở bản tính lừa gạt. Đi bắt tép, Tấm bắt được đầy giỏ, Cám lừa Tấm hụp xuống ao sâu

Soạn bài Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự - Soạn văn lớp 10

1. ĐỌC TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MI CHÂU, TRONG THỦY', TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI SGK, TR. 62 A. TÁC GIẢ DÂN GIAN KỂ CHUYỆN GÌ? B. THEO ANH CHỊ, CÓ THỂ COI SỰ VIỆC VÀ CÁC CHI TIẾT TRÊN LÀ NHỮNG SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIỂU BIỂU KHÔNG, VÌ SAO? TRẢ LỜI: a   Trong truyện AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU — TRỌNG THỦY, t

Soạn bài Ra-ma buộc tội ( Trích Ra-ma-ya-na - Sử thi Ấn Độ ) - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. SAU CHIẾN THẮNG, RAMA VÀ XITA GẶP NHAU TRƯỚC SỰ CHỨNG KIẾN CỦA MỌI NGƯỜI. A. CÔNG CHÚNG ĐÓ BAO GỒM NHỮNG AI? B. HOÀN CẢNH ẤY TÁC ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO ĐẾN NGÔN NGỮ, TÂM TRẠNG CỦA RAMA VÀ XITA? TRẢ LỜI: a Chọn D bHoàn cảnh tái hợp của Rama và Xita: Sau chiến thắng, Rama và Xita gặp lại nhau trong m

Soạn bài Lập dàn ý bài văn tự sự - Soạn văn lớp 10

I. HÌNH THÀNH Ý TƯỞNG, DỰ KIẾN CỐT TRUYỆN Nhà văn Nguyên Ngọc kể về quá trình ấp ủ, thai nghén đề tài, chuẩn bị để sáng tác truyện ngắn RỪNG XÀ NU. Qua lời kể ây, ta có thể rút ra kinh nghiệm: Để chuẩn bị viết một bài văn tự sự, trước tiên ta cần hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện có thể dự k

Soạn bài Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thủy - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. DỰA THEO CỐT TRUYỆN VÀ HÃY TÌM NHỮNG CHI TIẾT LIÊN QUAN ĐẾN NHÂN VẬT AN DƯƠNG VƯƠNG. TRÊN CƠ SỞ CÁC CHI TIẾT ANH CHỊ HÃY PHÂN TÍCH: A. DO ĐÂU MÀ AN DƯƠNG VƯƠNG ĐƯỢC THẦN LINH GIÚP ĐỠ? KỂ VỀ SỰ GIÚP ĐỠ THẦN KÌ ĐÓ, DÂN GIAN MUỐN THỂ HIỆN CÁCH ĐÁNH GIÁ NHƯ THẾ NÀO VỀ NHÀ VUA. B. SỰ MẤT CẢNH GIÁC

Soạn bài Văn bản ( tiếp ) - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. ĐỌC ĐOẠN VĂN MỤC 1, SGK TRANG 37 VÀ THỰC HIỆN CÁC YÊU CẦU: A. PHÂN TÍCH TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA ĐOẠN VĂN. B. PHÂN TÍCH SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ ĐỀ TRONG ĐOẠN VĂN C. ĐẶT NHAN ĐỀ CHO ĐOẠN VĂN TRẢ LỜI: a     Chủ đề của đoạn văn tập trung ở câu: Giữa cơ thể... qua lại với nhau. b     Các câu t

Soạn bài Chiến thắng Mtao Mxây - Soạn văn lớp 10

CÂU 1 : HÃY TÓM TẮT DIỄN BIẾN TRẬN ĐÁNH ĐỂ SO SÁNH TÀI NĂNG VÀ PHẨM CHẤT CỦA HAI TÙ TRƯỞNG.   Với lối mô tả song hành hai tù trưởng Đăm Săn và Mtao Mxây trong suốt diễn biến trận đánh, tác phẩm làm nổi bật sự hơn hẳn của Đăm Săn so với Mtao Mxây về cả tài năng, sức lực, về cả phong độ, phẩm chất. Cu