Hướng dẫn soạn bài Đại cáo Bình Ngô( tác phẩm)

Hướng dẫn giải

Câu 1. Bài Đại cáo bình Ngô gồm 4 đoạn. Hãy tóm lược nội dung của từng đoạn. Nội dung của từng đoạn hướng vào chủ đề chung của bài cáo là nêu cao tư tưởng nhân nghĩa và tư tưởng độc lập dân tộc như thế nào?

   Bài Đại cáo bình Ngô gồm bốn đoạn:

  • Đoạn 1 (“Từng nghe... chứng cở còn ghi."): Khẳng định tư tưởng nhân nghĩa và chân lí về sự tồn tại độc lập chủ quyền của dân tộc Việt Nam trong truyền thống cũng như trong hiện tại (nhân nghĩa gắn liền với yêu nước chống xâm lược).
  • Đoạn 2 (“Vừa rồi... Ai bảo thần dân chịu được?"): Lên án, tô cáo tội ác của giặc.
  • Đoạn 3 (“Ta đây... Cùng là chưa thấy xưa nay."): Thuật lại quá trình khởi nghĩa Lam Sơn.
  • Đoạn 4 (“Xã tắc từ đây vững bền... Ai nấy đều hay."): Khẳng định địa vị tư thế mới của đất nước.

Chủ đề:

   Đại cáo bình Ngô là bài tổng kết về cuộc kháng chiến chống quân Minh, giải phóng đất nước của nhân dân ta để báo cáo cho rộng khắp toàn dân được biết.

   Bài cáo được mở đầu bằng tư tưởng nhân nghĩa với nội dung cốt lõi của nhần nghĩa là yên dân nhưng muốn yên dân thì phải trừ bạo nghĩa là phải đánh đuổi lũ giặc bạo tàn.

   Tiếp theo, bài cáo khẳng định nước ta là một nước độc lập với đủ các nhân tô" tạo thành một nước độc lập. Sau đó là vạch trần tội ác tày trời của giặc, thuật lại quyền của cuộc kháng chiến gian khổ hi sinh dẫn tới thắng lợi khiến quân giặc phải đầu hàng để được tha chết và cuối cùng tuyên bô" hòa, bình độc lập, nêu cao khát vọng xây dựng lại đất nước trong một kỉ nguyên mới đang bắt đầu.

Câu 2. Tìm hiểu đoạn mở đầu (Từ Từng nghe... đến... chứng cớ còn ghi):

a) Có những chân lí nào được khẳng định để làm chỗ dựa, làm căn cứ xác đáng cho việc triển khai toàn bộ nội dung bài cáo?

b) Vì sao đoạn mở đầu có ý nghĩa như lời tuyên ngôn độc lập?

c) Tác giả đã có cách viết như thế nào để làm nổi bật niềm tự hào dân tộc? 

   (Lưu ý cách dùng từ, sử dụng nghệ thuật so sánh, câu văn biền ngẫu sóng đôi, cân xứng, cách nêu dẫn chứng từ thực tiễn,...)

   a. Nguyễn Trãi nêu nguyên lí chính nghĩa làm chỗ dựa, làm căn cứ xác đáng để triển khai toàn bộ nội dung báo cáo. Nguyên lí này có hai nội dung: tư tưởng nhân nghĩa và chân lí về sự tồn tại độc lập của nước Đại Việt.

   b.Mở đầu, bài cáo thể hiện mục đích của cuộc kháng chiến là một tư tưởng:

                                         Việc nhân nghĩa cốt ờ yèn dân,

                                        Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.

    Tiếp thu tư tưởng nhân nghĩa cùa Nho giáo, dựa vào thực tiễn của dân tộc theo hướng lấy lợi ích của nhân dân và của dân tộc làm gốc, Nguyền Trãi đưa ra một nội dung mới. Nhân nghĩa không còn chỉ là tình nhân ái giừa con người với nhau mà nhân nghĩa là trừ bạo để yên dán nghĩa là phải đánh giặc để cứu nước, cứu dân. Điều này thật đúng với nhận định của ông Phạm Văn Đồng: “Triết lí nhân nghĩa của Nguyễn Trãi cuối cùng chằng qua là lòng yêu nước thương dân: Cái nhân nghĩa lớn nhất là phấn đấu đến cùng chống ngoại xâm, diệt tàn bạo vì độc lập của nước, hạnh phức của dân”.

    c.Chính trên lập trường nhân nghĩa, Nguyễn Trãi đã nêu lên một chân lí về sự tồn tại độc lập, có chủ quyền của nước Đại Việt, một chân lí đầ được chứng minh hùng hồn bằng thực tiễn lịch sử.

                                           Như nước Đại Việt ta từ trước,

                                          Vốn xưng nền văn hiến đă lâu.

                                          Núi sông bờ cõi dã chia,

                                         Phong tục Bắc Nam củng khác.

                                       Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần, bao đời gây nền độc lập,

                                       Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương.

                                       Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,

                                       Song hào kiệt đời nào cũng có.

     Khi khẳng định và chứng minh chân lí này, Nguyễn Trãi đã đưa ra một quan niệm được đánh giá là đầy dủ nhất so với thời bấy giờ về các nhân tô' tạo thành một quốc gia độc lập. Đó lặ văn hiến, lãnh thổ phong tục, tập quán... và tác giả đặc biệt nhấn mạnh vào yếu tô' văn hiến, yếu tô' mà lâu nay kẻ thù phương Bắc luôn luôn muôn tìm cách phủ nhận nhưng không thể được vì đó là một thực tê' hiển nhiên. Ngoài ra, để nhân mạnh về tư cách độc lập của đất nước ta, dân tộc ta Nguyễn Trãi đã sử dụng cách viết sánh đôi nước ta và Trung Quốc, về bờ cõi, phong tục, hai nước ngang bằng, bình đẳng. Các triều đại của mỗi bên đều xưng đế một phương. Nước Đại Việt ta lại là nước có nền văn hiến lâu đời, người tài giỏi thời nào cũng không thiếu. Cách dùng nhiều câu khẳng định và những từ chỉ tính chất hiển nhiên vốn có khi nêu rõ sự tồn tại của nước Đại Việt như duy ngã, thực vi, kí thù, diệc dị (từ trước, đã lâu, đã chia, củng khác) của tác giả đã làm tăng sức thuyết phục lên gấp bội lần. Phép so sánh vừa đẳng lập vừa đốí lập thể hiện sinh động sự vừa ngang hàng vừa đối lập của Triệu, Đinh, Lí, Trần của ta và Hán, Đường, Tống, Nguyên của Trung Quốc. Phép so sánh đôi ý, tiếp dó khi nói về sự thất bại của địch và sự chiên thắng của ta: “Lưu Cung tham cồng nên thất bại, Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong. Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô. Sông Bạch Đàng giết tươi Ô Mã”. Lời văn đĩnh đạc, đọc nghe sang sảng toát lên một niềm tự hào phơi phới.

Câu 3. Tìm hiểu đoạn 2 (Từ “Vừa rồi....’ đến “Ai bảo thần dàn chịu được”):

a. Tác giả đã tố cáo những âm mưu, những hành động tội ác nào của giặc Minh? Âm mưu nào là thâm độc nhất? Tội ác nào là man rợ nhất?

b. Nghệ thuật của đoạn cáo trạng tội ác kẻ thù có gì đặc sắc? (Lưu ý những câu văn giàu hình tượng; giọng văn thay đổi linh hoạt, phù hợp với cảm xúc.)

    a. Bản cáo trạng tội ác của giặc Minh

   Đau xót và căm thù vô hạn, tiếp đó, Nguyền Trăi tô' cáo giặc Minh và bọn Vỉệt gian đã gây nên biết bao tội ác tàn hại dân lành với lời ỉẽ đanh thép và thống thiết. Bản cáo trạng của ông vạch trần âm mưu xâm lược, cho thấy chính sách cai trị thâm độc và ỉên ắn mạnh mẽ những tội ác tày trời của bọn chứng.

   Đứng trên lập trường dân tộc, Nguyễn Trãi đã vạch trần luận điệu bịp bợm “phù Trần diệt Hồ” của giặc Minh và nói rõ âm mưu xâm lược của bọn chúng.

                                  Nhân họ Hồ chính sự phiền hà ...

                                Quân cuồng Minh thừa cơ gây họa.

    Các từ “nhân”, “thừa cơ” lột tả thái độ “mượn gió bẻ măng” của giặc và cho thấy âm mưu thôn tinh nước ta là vốn sẵn có từ lâu đời trong đầu ốc của bọn chúng.

   Đúng là âm mưu của bọn giặc Minh thật là xảo quyệt. Nhưng chính sách cai trị của chúng lại càng thâm độc hơn và hành động tội ác của chúng lại càng “trời, chẳng dung, đất chẳng tha” hơn.

   Đứng trên lập trường nhân bản, Nguyễn Trãi tố cáo chủ trương cai trị diệt chủng đối với dân ta bằng cách hủy hoại cuộc sông con người của giặc Minh: Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ.

Chúng hủy hoại cả môi trường sông:

                                  Nặng thuế khóa sạch không đầm núi.

                                   ....

                                 Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ.

    Với chính sách thuế khóa nặng nề, chúng bóc lột vơ vét của cải của dân ta, vơ vét mọi tài nguyên sản vật của đất nước ta. Chúng bắt dân ta xuống biển mò ngọc, lên rừng sâu, nước độc đãi cát tìm vàng...

    Từ những hiện tượng cụ thể, Nguyễn Trãi đã khái quát tội ác “bại nhân nghĩa nát cả đất trời” của giặc Minh và khẳng định việc chúng phải bị trừng phạt là điều tất yếu:

                                  Độc ác thay, trúc Nam sơn không ghi hết tội,

                                  Dơ bẩn thay, nước Đông hải không rửa hết mùi.

                                  Lẽ nào trời đất dung tha,

                                 Ai bảo thần dân chịu được?

    Lời văn đanh thép, thống thiết và chân thành, giọng văn biến hóa linh hoạt thể hiện phù hợp với tâm trạng và cảm xúc khi trào sôi uất hận, khi thống thiết cảm thương, lúc muốn thét gào phẫn nộ, lúc tấm tức nghẹn ngào...

   b. Nguyễn Trãi quả là một cây bút viết cáo trạng xuất sắc.  Tác giả dùng hình tượng có sức khái quát cao:

                                   “Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn

                                     Vùi con đỏ xuống hầm tai vạ”

      Bằng cách này, Nguyễn Trãi như khắc vào trời đất và khắc vào lòng người lòng căm thù muôn đời, muôn kiếp. Cuối cùng, để kết thúc bản cáo trạng, tác giả viết một câu văn đầy hình tượng.

                         “Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,

                          Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi.”

      Đây là nghệ thuật dùng “cái vô cùng” để nói về “cái vô cùng”.

Câu 4. Tìm hiểu đoạn 3 (Từ “ta đây” đến“cũng là chưa thấy xưa nay”)

a. Giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn được tác giả tái hiện như thế nào? (Có những khó khăn gian khổ gì? Người anh hùng Lê Lợi tiêu biểu cho cuộc khởi nghĩa có ý chí, quyết tâm như thế nào? Sức mạnh nào giúp quân ta chiến thắng?)

b) Khi tái hiện giai đoạn phản công thắng lợi, bài cáo miêu tả bức tranh toàn cảnh cuộc khởi nghĩa Lam Sơn:

- Cho biết có những trận đánh nào, mỗi trận có đặc điểm gì nổi bật?

- Phân tích những biện pháp nghệ thuật miêu tả thế chiến thắng của ta và sự thất bại của giặc.

- Phân tích tính chất hùng tráng của đoạn văn được gợi lên từ ngôn ngữ, hình ảnh, nhịp điệu câu văn.

   Là đoạn dài nhất của bài cáo, phần này khắc họa lại quá trình của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ buổi đầu gian nan, khổ nhọc đên ngày hoàn toàn thắng lợi vẻ vang tô đậm những chiến công oanh liệt của quân ta.

   a. Lược thuật buổi đầu khởi nghĩa

   Đoạn văn lấy lời Lê Lợi nói lên tâm sự của mình trong buổi đầu cuộc kháng chiến. Người lãnh tụ nghĩa quân chỉ tự xưng ta chứ không tự xưng trẫm. Thực ra, từ khi theo giúp Lê Lợi, lúc nào, Nguyễn Trãi cùng cận kề minh chủ của mình nên có thể nói tâm sự của Lê Lợi cũng là tâm sự của Nguyễn Trãi và các tướng lĩnh nghĩa quân.

   Đây là tâm sự của một con người có lòng căm thù giặc sâu sắc chí quyết không đội trời chung, không cùng sống với bọn chúng. Chính vì thế, Lê Lợi đã nuôi chí lớn, hoài bão lớn với quyết tâm cao vùng lên đánh giặc cứu nước, cứu dân. Một loạt từ và nhóm từ chỉ tâm trạng như: ngẫm, căm, thề, đau lòng nhức óc, nếm mật nằm gai, quên ăn vì giận, suy xét, ngẫm trước đến nay, trằn trọc, băn khoăn... đã thể hiện cái tâm trạng giày vò quằn quại ấy. Để làm nên việc lớn, người lãnh tụ nghĩa quân đó đã tìm học binh thư chiến lược và xét suy trong thực tế cuộc đời hưng phế xưa nay.

   Ngày đầu khỏi nghĩa, quân binh chưa quá hai ngàn, đôi lúc cơm ăn thì sớm tôi không được hai bữa, áo mặc thì đông hè chỉ có một manh... khí giới thì thật tay không (Quân trung từ mệnh tập) thật là khó khăn lắm nỗi:

                                          Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần,

                                          Khi Khôi Huyện quăn không một đội.

   Nhưng khó khăn nhất là thiếu nhân tài “Tuấn kiệt như sao buổi sớm. Nhân tài như lá mùa thu” lại giữa lúc ta và địch, thế và lực vô cùng chênh lệch: “Vừa khi cờ nghĩa dấy lên. Chính lúc quăn thù đang mạnh”. Nêu cao quyết tâm “gắng chí khắc phục gian nan” người anh hùng áo vải Lam Sơn vẫn xem con người như yếu tô" hàng đầu của cuộc chiến tranh vệ quốc nên luôn luôn mong muốn có người hiền tài trợ sức để cùng giúp đời cứu nước: “Tấm lòng cứu nước vẫn đăm đăm muốn tiến về đông. Cỗ xe cầu hiền thường chăm chăm còn dành phía tả”.

   Ngay cả những ngày đầu đầy gian nguy ấy, tinh thần vượt khó khăn và sách lược chông quân thù đã hình thành. Người anh hùng lãnh tụ nghĩa quân đã biết đồng cam cộng khổ với tướng sĩ đoàn kêt toàn dân để đánh giặc.

                           Nhân dân bổn cõi một nhà, dựng cần trúc ngọn cờ phấp phới;

                         Tướng sĩ một lòng phụ tử, hòa nước sông chén rượu ngọt ngào.

                         Thế trận xuất kì, lấy yếu chống mạnh; 

                         Dùng quăn mai phục, lấy ít địch nhiều.

   Điều đáng quý là Lê Lợi đă biết dựa vào dân, biết phát huy sức mạnh của dân, dặc biệt ỉà tầng lớp manh lệ lực lượng đông đảo nhất khỉ ấy.

   Trong một bản tuyên ngôn trọng đại cách chúng ta gần 600 năm như Đại cáo bình Ngô mà những người manh lệ khốn khó được đề cập công khai và trịnh trọng như vậy cũng là điều xưa nay hỉếm có

   b. Lược thuật quá trình cuộc chiến đấu

    Đây cũng là phần trọng tâm của bài cáo, lược thuật lại quá trình của cuộc chiến đấu nói về những chiến thắng vang dội của quân ta trong cuộc kháng chiến. Cảm hứng chủ đạo của đoạn này là cảm hứng anh hùng ca.

   Đoạn văn miêu tả những chiến thắng xảy ra trước lúc tiêu diệt viện binh và cuộc tổng tấn công, bao vây công phá thành trì buộc giặc còn lại Đông Quan phải cởi giáp quy hàng rút tàn quân về nước. Khởi đầu là hai trận đánh Bồ Đằng, Trà Lân rồi Ninh Kiều, Tốt Động, Chúc Động - Chi Lăng — Xương Giang... Những chiến công của nhân dân ta ngày càng to lớn, dồn dập, hào hùng được miêu tả bằng những hình tượng phong phú và đa dạng. Tác giả thường so sánh những chiến thắng thần tốc ấy với sự kì vĩ, rộng lớn lạ thường của thiên nhiên: “Sấm vang chớp giật”, “trúc chẻ tro bay”, “tan tác chim muông”, “trút sạch lá khô”, “phá toang đê vd”. Sức mạnh của quân ta thì “đá núi cũng mòn, nước sông phải cạn”. Thất bại của địch thì máu chảy thành sông, “máu trôi đỏ nước”, thây chất đầy nội, “thây chất đầy đường”. Khung cảnh chiến trận thì “sắc phong vân phải đổi”, “ánh nhật nguyệt phải mò”.

   Ngoài ra, về mặt ngôn ngữ, trong nguyên văn cũng như trong bản dịch, các động từ mạnh được sử dụng phấi hợp nhau làm nên những rung chuyển dập dồn, dữ dội và mãnh liệt. Đoạn văn như một bức tranh chiến đấu hai màu đen trắng rõ ràng, địch ta đối kháng. Thế ta chiến thắng mạnh như sấm sét, đến núi cũng mòn, sông cũng cạn như bão như lũ quét giặc như quét lá khô, như xua chim, đuổi thú. Thế giặc chiến bại chỉ còn mất vía vỡ mật, nín thỏ, kéo nhau chạy trốn, hoặc bị bể đầu hoặc phải lả gốì, trói tay xỉn hàng.

   Đoạn văn biến hóa linh hoạt với những câu khi dài khi ngắn làm nên một nhạc điệu dồn dập hào hùng đầy sảng khoái:

                              Ngày mười tám, trận Chi Lăng, Liễu Thăng thất thế,

                             Ngày hai mươi, trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu,

                            Ngày hăm lăm, bá tước Lương Minh bại trận tử vong, 

                           Ngày hăm tám, thượng thư Li Khánh cùng kế tự vẫn

                          ... Sĩ tốt kén người hùng hổ,

                            Bề tồi chọn kẻ vuốt nanh.

                           Gươm mài đá, đá núi cũng mòn,

                          Voi uống nước, nước sông phải cạn.                                                                                                Đánh một trận, sạch không kình ngạc,                                                             

                          Đánh hai trận, tan tác chim muông.                                                                                                  Nổi gió to quét sạch lá khô,                                                                                  

                          Thông tồ kiến phá toang đè vỡ.                                                                            

   Kết thúc bức tranh bi tráng này là nỗi khiếp đảm tột cùng của quân giặc. Tướng thua, quân bại, trận mạc trở nên kinh hoàng, khủng khiếp đến nỗi các hàng tướng được tha chết, mang tàn quân về nước mang luôn cả nỗi kinh hồn khiếp đảm:

                    Mã Kì, Thương Chính, cấp cho năm trăm chiếc thuyền, ra đến bể mà vẫn hồn bay                        phách lạc.                                                                                     

                   Vương Thông, Mã Anh, phát cho vài nghìn cỗ ngựa, về đến nước mà vẫn tim đập                      chân run.

   Một sáng tao nghệ thuật đăc sắc ở đây là Nguyễn Trãi dã khắc họa một cách sinh động, tài tình hình tượng thảm hại, nhục nhã của bọn tướng tá “thiên triều”. Điều này làm nổi bât tính chất chính nghĩa, nhân đạo sáng ngời của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

Câu 5. Tìm hiểu đoạn kết (Từ “xã tấc từ đây...” đến ai nấy đều hay"):

- Giọng văn ở đoạn này có gì khác với những đoạn trên? Do đâu có sự khác nhau đó?

- Trong lời tuyên bố nền độc lập dân tộc đã được lập lại, Đại cáo bình Ngô đồng thời nêu lên bài học lịch sử đó đối với chúng ta ngày nay như thế nào?

   Kết thúc bài Cáo là lời trịnh trọng và vui mừng tuyên bố chiến tranh đã kết thúc, nền độc lập tự do của dân tộc và hòa bình đã trở lại trên nước ta:

                                                 Xã tắc từ đây vững bền,

                                                Giang sơn từ đây đổi mới.

                                                Kiền khôn bĩ mà lại thái,

                                               Nhật nguyệt hối rồi lại minh.

                                              Muôn thuở nền thái bình vững chắc,

                                              Ngàn thu vết nhục sạch làu.

   Giọng văn ở đây trở nên thư thái, khỏe khoắn, hả hê.

   Cảm hứng về độc lập dân tộc đã có từ đoạn mỏ dầu đến đây được nâng cao hòa quyện với cảm hứng về vũ trụ bao la, vĩnh hằng để nhấn mạnh sự muôn thuở vững bền của đất nước (Kiền khôn, nhật nguyệt, muôn thuở, ngàn thu). Trong nguyên văn, bốn lần tác giả nhắc dĩ chi, vu dĩ (từ đây).Chi tiết nghệ thuật này nhằm xoáy sâu tầm vóc vĩ đại của thắng lợi. Có được vinh quang rạng rỡ hôm nay và viễn cảnh phồn vinh ngày mai là bởi có chiến công trong quá khứ: “Một cỗ nhung y chiến thắng, nên công oanh Mệt ngàn năm. Bốn phương hiển cả thanh hình, han chiếu duy tản khắp chốn”.

   Tự hào về quá khứ, càng biết yêu hiện tại hơn và vui mừng phấn khởi hướng đến tương lai, bài cáo khép lại một thời kì chiến đấu gian khổ hi sinh và mở ra một kỉ nguyên mới rạng rờ: Xây dựng đất nước tươi đẹp và bền vững.

    Có sự kết hợp hài hòa tuyệt diệu giữa cảm hứng chính trị và cảm hứng nghệ thuật, Bình Ngô đại cáo cho đến nay vẫn là áng “thiên cổ hùng văn” vô tiền khoáng hậu.

Câu 6*. Rút ra những giá trị chung về nội dung và nghệ thuật của “Đại cáo bình Ngô”, đồng thời phân tích những giá trị đó.

   Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi được coi là một thiên “hùng văn muôn thuở là do tác phẩm ấy chứa đựng những tư tưởng lớn và có nhiều cách thể hiện tài tình.

   Bao trùm những tư tưởng lổn ấy là tư tưởng nhân nghĩa mà cốt lõi là an dân trừ bạo. về chính trị, lấy dân làm sức mạnh, về quân sự là những chiến lược, chiến thuật toàn dân giữ nước: đánh địch bất ngờ, dựa vào thế núi hình sông hiểm trở, lấy ít địch nhiều, lấy yếu địch mạnh, đánh bằng mưu chước, đánh vào' lòng người (tâm công tức là địch vận ngày nay), tướng sĩ xem nhau như cha con. về ngoại giao, phải đảm bảo nền độc lập của đất nước, giao thỉệp hòa bình với các nước khác, về nhân đạo, yêu nước thương dân, căm thù quân xâm lược nhung sấn sàng vì đại nghĩa mà cố lòng chí nhân nghĩa ỉà khỉ bọn chúng đã đầu hàng thì sẵn sàng tha chết cho chúng.

   Cách làm văn tài tình của tác giả ở đây chính là sử dụng một thế giới hình tượng nghệ thuật phong phú, đa dạng. Từ hình tượng về Tổ quốc, về lịch sử dân tộc, về nỗi khổ của muôn dân, tội ác của kẻ thù, hình tượng tâm trạng Lê Lơi, hình tượng về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đến hình tượng chiến thắng thần tốc, về sự thất bại của kẻ thù, hình tượng về tương lai huy hoàng của đất nước., hình tượng nào cũng mang lượng thông tin lớn, và tính nghệ thuật cao phong phú và độc đáo.

   Ngoài ra, Bình Ngô đại cáo còn có lời văn vừa khái quắt vừa cụ thể biến hóa và giàu tính hình tượng. Nhịp điệu ở đây cũng là yếu tố nghệ thuật đặc sắc khi thì khẩn trương dồn dập, hùng hồn, sảng khoái “Gươm mài đá... tan tác chim muông”, khi thì trầm lắng phẫn khích, bi thiết thảm thê (Suối Lãnh Câu... đầm đìa máu đen).

   Được sáng tác với văn tài lỗi lạc và trái tim nhân nghĩa yêu nước thương dân vĩ đại của Nguyễn Trãi, Bình Ngô đại cảo xúng đáng là áng thiên cổ hùng văn vô tiền khoáng hậu đúng như nhận định cửa nhân dân ta lâu nay.

 

Bạn muốn xem thêm với

Có thể bạn quan tâm

Hướng dẫn soạn bài Phú sông Bạch Đằng

CÂU 1. ĐỌC TIỂU DẪN ĐỂ NẮM ĐƯỢC BỐ CỤC BÀI PHÚ, VỊ TRÍ CỦA CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG TRONG LỊCH SỬ VÀ ĐỀ TÀI SÔNG BẠCH ĐẰNG TRONG VĂN HỌC. ĐỌC KĨ CÁC CHÚ THÍCH ĐỂ HIỂU ĐƯỢC CÁC TỪ KHÓ, CÁC ĐIỂN TÍCH, ĐIỂN CỐ.    Bài phú, kết cấu và bố cục:    Phú nghía đen ỉà bày tò ra, phơi bày ra. ở đây phú ỉà một thể

Hướng dẫn soạn bài Đại cáo Bình Ngô( tác giả)

CÂU 1. VÌ SAO CÓ THỂ NÓI NGUYỄN TRÃI LÀ MỘT NHÂN VẬT LỊCH SỬ VĨ ĐẠI? Nguyễn Trãi sống trong thời đại có nhiều biến động dữ dội: Nhà Trần suy vi, Hồ Quý Ly lên thay, quân Minh xâm lược nước ta, cha Nguyễn Trãi là Nguyễn Phi Khanh bị bắt đem về Trung Quốc cùng cha con Hồ Quý Ly và các triều thần. Ngu

Tính chuẩn xác hấp dẫn của văn bản thuyết minh

   LUYỆN TẬP: ĐỌC ĐOẠN TRÍCH TRONG TÁC PHẨM MIẾNG NGON HÀ NỘI CỦA NHÀ VĂN VŨ BẰNG SGK, TRANG 27 VÀ PHÂN TÍCH TÍNH HẤP DẪN CỦA NÓ.    Gợi ý trả lời    Đoạn văn thuyết minh của Vũ Bằng sinh động, hấp dẫn vì:   Nói về một món ăn có sức gợi cảm đối với mọi người.    Đặc biệt ỉà cách thuyết minh sình độn

Hướng dẫn soạn bài Tựa" Trích diễm thi tập"

CÂU 1: THEO HOÀNG ĐỨC LƯƠNG, CÓ NHỮNG NGUYÊN NHÂN NÀO KHIẾN SÁNG TÁC THƠ VĂN CỦA NGƯỜI XƯA KHÔNG LƯU TRUYỀN ĐẦY ĐỦ CHO ĐỜI SAU? CHO BIẾT NGHỆ THUẬT LẬP LUẬN CỦA TÁC GIẢ?    Theo Hoàng Đức Lương, sáng tác thơ văn của người xưa không dược lưu truyền đầy đủ cho đời sau là vì nhiều lí do:     Một là thơ

Soạn bài Tổng quan văn học Việt Nam - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. VẼ SƠ ĐỒ CÁC BỘ PHẬN VĂN HỌC VIỆT NAM TRẢ LỜI: CÂU 2: TRÌNH BÀY QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA VĂN HỌC VIẾT VIỆT NAM Nhìn tổng quát văn học Việt Nam đã trải qua hai thời đại văn học: Văn học thời trung đại và văn học thời hiện đại 1. Văn học trung đại văn học từ thế kỉ X đến thế kỉ XIX Đây Ià thời

Soạn bài Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ - Soạn văn lớp 10

TRẢ LỜI CÂU HỎI Câu 1 : Hoạt động giao tiếp trong văn bản trên được diễn ra giữa vua Trần Nhân Tông và các bô lão thời ấy. Một bên là vua, người lãnh đạo tối thượng, một bên là các bô lão, đại diện cho nhân dân các tầng lớp. Vị thế giao tiếp của hai bên dĩ nhiên là khác nhau. Do đó, ngôn ngữ giao ti

Soạn bài Khái quát văn học dân gian Việt Nam - Soạn văn lớp 10

CÂU 1 : TRÌNH BÀY CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN    Có 3 đặc trưng : 1. Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng tính truyền miệng     Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ.     Văn học dân gian tồn tại và phát triển nhờ truyền miệng. + Truyền miệ

Soạn bài Vĩnh biệt cửu trùng đài - Soạn văn lớp 11

1. CÁC MÂU THUẪN CƠ BẢN CỦA KỊCH VŨ NHƯ TÔ THỂ HIỆN CỤ THỂ NHƯ THẾ NÀO TRONG HỒI V ? Vở kịch Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng được xây dựng dựa trên hai mâu thuẫn lớn: Một là mâu thuẫn giữa tập đoàn phong kiến thối nát Lê Tương Dực với nhân dân đang bị bần cùng hóa vì sưu thuế, tạp dịch. Hai là mâu