Soạn bài Chương trình địa phương phần Tiếng việt - Soạn văn lớp 9

Hướng dẫn giải

Bài tập 1

   Tìm những từ ngữ địa phương trong phương ngữ mà các em đang sử dụng hoặc trong các phương ngữ khác mà em biết:

a)   Chỉ các sự vật, hiện tượng...không có tên gọi trong các phương ngữ khác và trong ngôn ngữ toàn dân.

Mẫu: sầu riêng, chôm chôm (phương ngữ Nam Bộ).

Nhút: Món ăn làm bằng xơ mít muôi trộn với một vài thứ khác sử dụng phổ biến  vùng Nghệ - Tĩnh.

Bồn bồn, kèo nèo: Hai thứ cây thân mềm, sống  nước  thể làm dưa, ăn sống, luộc hoặc xào nấu được dùng phổ biến ở vùng Tây Nam Bộ.

b)   Giống về nghĩa nhưng khác về câu với những từ ngữ trong các phương ngữ khác hoặc ngôn ngữ toàn dân.

Mẫu:

Phương ngữ Bắc Bộ

Phương ngữ Trung Bộ

Phương ngữ Nam Bộ

Cá quả

Cá tràu

Cá lóc

Lợn

Heo

Heo

Ngã

Bổ

 

 

- Mệ

(phương ngữ Trung Bộ):

- Mạ

(phương ngữ Trung Bộ):

Mẹ

- Bọ

(phương ngữ Trung Bộ):

Cha, bố

- Tía

(phương ngữ Nam Bộ):

Cha, bố

-

(phương ngữ Trung Bộ):

Đâu

- Giả đò

(phương ngữ Trung Bộ, Nam Bộ):

Giả vờ

- Ghiền

(phương ngữ Nam Bộ):

Nghiện

c. Giống về âm nhưng khác về nghĩa với những từ ngữ trong các phương ngữ khác hoặc ngôn ngữ- toàn dân.

 

 

Phương ngữ Bắc Bộ

Phương ngữ Trung Bộ

Phương ngữ Nam Bộ

Ôm: bi bệnh

Ốm: gầy

Ốm: gầy

 

- Hòm (phương ngữ Bắc Bộ): thứ đồ đựng hình hộp bằng gỗ hay kim loại mỏng  nắp đậy kín còn trong phương ngữ Trung Bộ và Nam Bộ chỉ quan tài, áo quan (dùng để khâm liệm người chết)

 

Nón (phương ngừ Trung Bộ và ngôn ngừ toàn dân): chỉ thứ dùng để đội đầu che nắng mưa, thường làm bằng lá và có hình một vòng tròn nhỏ dần lên đỉnh, còn trong phương ngữ Nam Bộ nghĩa như nón và mũ trong ngôn ngữ toàn dân.

♦ Bài tập 2

   Vì sao có những từ ngừ địa phương như trong mục l.a và sự xuất hiện những từ ngừ đó thể hiện diều gì?

   Sở dĩ có những từ ngữ địa phương như trong mục la là vì có những sự vật, hiện tượng chỉ xuất, hiện ỏ vùng này, địa phương này mà ít hoặc không xuất hiện ỏ vùng khác, địa phương khác. Điều này cho thấy đất nước Việt Nam có sự khác biệt giữa các vùng miền về điều kiện tự nhiên, đặc điểm tâm lí, tập quán phong tục... Tuy nhiên sự khác biệt đó không nhiều, không đáng kể bởi vì những từ ngữ thuộc nhóm này ít ỏi.

♦ Bài tập 3

   Quan sát hai bảng mẫu  điểm b và c trong bài tập 1 và cho biết có từ ngữ nào (đối với trường hợp  điểm b) và cách hiểu nào (đối với trường hợp  điểm c) được coi là thuộc về ngôn ngữ toàn dân không. Từ đó rút ra nhận xét về phương ngữ được lấy làm chuẩn của tiếng Việt.

   Học sinh quan sát và rút ra nhận xét theo yêu cầu. cần lưu ý là phương ngữ được lây làm chuẩn của tiếng Việt là phương ngữ Bắc Bộ trong đó có tiếng Hà Nội. Trên thế giới phần lớn các ngôn ngữ đều lấy phương ngữ có tiếng của thủ đô làm chuẩn cho ngôn ngữ toàn dân.

♦ Bài tập 4

   Thảo luận về vấn đề có nên dùng từ ngữ địa phương hay không?

   Thông thường trên các hoàn cảnh giao tiếp có tính chất nghi thức, không được dùng từ ngữ địa phương.

   Từ ngữ địa phương được dùng trong phạm vi giao tiếp gia đình, bè bạn nói cùng phương ngữ.

   Từ ngữ địa phương rất phát huy tác dụng tích cực trong văn học nhằm khắc họa rõ nét những nét đặc trưng có tính chất địa phương của nhân vật.

Có thể bạn quan tâm

Soạn bài Ôn tập phần văn học- Soạn văn lớp 11

   1. THƠ MỚI KHÁC VỚI THƠ TRUNG ĐẠI NHƯ THẾ NÀO?    Thơ mới khác thơ trung đại ở chỗ được giải phóng thoát ra ngoài tính quy phạm chặt chẽ với hệ thống ước lệ có tính phi ngã, khiến con mắt thi nhân được tiếp xúc trực tiếp với thế giới để quan sát và khám phá thế giới thiên nhiên, xã hội và thế giớ

Soạn bài Tóm tắt văn bản nghị luận- Soạn văn lớp 11

   MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA VIỆC TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN Tóm tắt văn bản nghị luận là trình bày ngắn gọn nội dung của vân bản gốc theo một mục đích trước. Văn bản tóm tắt cần phản ánh trung thực nội dung văn bản gốc.    II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN Đọc văn bản về luận li xã hội ở nước ta của

Soạn bài Luyện tập vận dụng kết hợp với thao tác lập luận- Soạn văn lớp 11

     BÀI TẬP1     Đọc đoạn trích và trả lời các câu hỏi:     a.Đoạn trích viết về vấn đề ảnh hưởng của thơ Pháp vào Thơ mới Việt Nam. Quan điểm của các tác giả là: Ảnh hưởng đó không còn dấu vết vì đã bị Việt hóa.     b.Các tác giả đã sử dụng thao tác lập luận chủ yếu là phân tích và so sánh. Ngoài

Soạn bài Đối thoại và độc thoại trong văn bản tự sự - Soạn văn lớp 9

I. ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ 1. Đọc đoạn văn và trả lời a  Trong ba câu đầu của đoạn trích có ít nhất là hai người phụ nữ tản cư đang nói chuỳện với nhau. Dấu hiệu cho biết điều này vì có hai lượt lời qua lại, nội dung nói của mỗi người đều hướng đến người tiếp ch

Soạn bài Làng - Soạn văn lớp 9

CÂU 1. TRUYỆN NGẮN LÀNG ĐÃ XÂY DỰNG ĐƯỢC MỘT TÌNH HUỐNG TRUYỆN LÀM BỘC LỘ SÂU SẮC TÌNH YÊU LÀNG QUÊ VÀ LÒNG YÊU NƯỚC Ở NHÂN VẬT ÔNG HAI. ĐÓ LÀ TÌNH HUỐNG NÀO?    Kim Lân đã đặt nhân vật chinh của truyện là ông Hai vào một tình huống gay gắt là cái làng mà ông hết lòng yêu mến tự hào đã theo giặc lập

Hiệu suất phản ứng theo chất phản ứng

Khi biết lượng chất tham gia phản ứng và lượng chất ban đầu thì hiệu suất phản ứng theo chất phản ứng được tính theo công thức sau:                                                     \H=\dfrac {m{tgpu}} {m{bd}}.100\%\