Soạn bài Vận nước ( Quốc Tộ ) - Soạn văn lớp 10

Hướng dẫn giải

Câu 1. Tác giả so sánh “Vận nước như dây mây len quấn quýt” nhằm diễn tả điều gì?

   Nghệ thuật so sánh:’“Vận nước như dây mây leo quấn quýt" chính là dùng hình tượng tự nhiên để khẳng định vận nước đang thịnh vượng, phát triển bền chặt và lâu dài. Hai câu thơ đầu:

                            Vận nước như mây quấn,

                            Trời Nam mở thái bình.

Khiến người đọc nhớ đến hoàn cảnh đất nước thời Tiền Lê lúc bấy giờ cũng như vai trò, vị trí của tác giả đối với triều đại này.

Câu 2. Tâm trạng tác giả trước hoàn cảnh đất nước được thê hiện như thế nào?

   Được biết, sau một thời gian dài loạn lạc, nhiễu nhương vì nội chiến (loạn thập nhị sứ quân và sự thông nhất đất nước thời Đinh Tiên Hoàng) tiếp đó là cuộc chiến tranh xâm lược của nhà Tông thời Lê Đại Hành; đất nước đang đi vào thời kì ổn định dần. Lúc bây giờ, nhà vua Lê Đại Hành (980-1005) có hoài bão xây dựng một vương triều phong kiến vững mạnh, một đất nước tự chủ, hùng mạnh. Trong khí thế đi lên của dân tộc, một vận hội mới đã mở ra.

Tác giả bài thơ Vận nước là Đỗ Pháp Thuận (915-990) chưa rõ quê quán. Ông là nhà sư học rộng, có tài văn chương, từng cố vấn cho triều đình soạn định nhiều sách lược quan trọng cả về nội trị lần ngoại giao.

Bài thơ trên đây là lời nhà sư đáp lại câu hỏi của vua Lê Đại Hành. Sử sách còn ghi rằng: Vua Lê Đại Hành thường hỏi Đỗ Pháp Thuận về vận nước ngắn dài? Với câu hỏi lớn ây của nhà vua, nhà sư đã đáp lại bằng bài thơ này, ngắn gọn mà sâu sắc.

Hai câu đầu không chỉ khẳng định vận may của đât nước mà còn bộc lộ niềm tin của tác giả vào vận nước đang hưng thịnh. Hai câu thơ biểu hiện một tâm trạng phơi phới niềm tin tự hào và lạc quan của nhà thơ sau chiên thắng giặc Tống xâm lược, đất nước bước vào thời thái bình.

Câu 3. Hiểu thế nào là “vô vi”? Vì sao tác giả khẳng đinh “Vô vi trên điền các - Chốn chốn dứt đao binh”?

   Hai câu thơ còn lại vần với lời thơ, hình tượng thơ giản dị, mà trang nhã và đầy khí chất:

                                    Vô vi trên điện các

                                    Chốn chốn dứt đao binh

Vô vi là không làm gì trái tự nhiên là sống thuận theo tự nhiên không bị ràng buộc trong những khuôn phép ứng xử do con người đặt ra. Theo quan niệm Phật giáo, vô vi còn là từ bi, bác ái, vị tha... Ở đây nhà sư muốn mách bảo với nhà vua là muốn hướng tới một nền thái bình muôn thuở cho dân cho nước thì người sống nơi điện các — là nhà vua - hãy thuận theo lẽ tự nhiên của trời đất mà trị nước thì nơi nơi sẽ sống cảnh thanh bình không còn nạn đao binh, chinh chiến.

Câu 4. Hai câu thơ cuối phản ánh truyền thống tốt đẹp gì của dân tộc Việt Nam?

Hai câu thơ cuối này phản ánh truyền thông yêu chuộng hòa bình của dân tộc.

Đây là bài thơ xuất hiện trước tiên của văn học dân tộc, một trong những tác phẩm văn học xưa nhất ngày nay còn giữ lại được.

Nếu Nam quốc sơn hà được coi như một tuyên ngôn độc lập của nước Đại Việt thì Quốc tộ là một tuyên ngôn hòa bình của đầu kỉ nguyên tự chủ.

Bạn muốn xem thêm với

Có thể bạn quan tâm

Soạn bài Cảm xúc mùa thu ( Thu hứng ) - Soạn văn lớp 10

1. CÓ THỂ CHIA BÀI THƠ LÀM MẤY PHẦN? VÌ SAO LẠI CHIA NHƯ VẬY? HÃY XÁC ĐỊNH NỘI DUNG CỦA MỖI PHẦN? TRẢ LỜI: Có thể chia bài thơ thành hai phần 4 câu trên và 4 câu d­ưới. Chia như vậy bởi hai phần này có tính độc lập nhất định 4 câu trên thiên nhiều hơn về tả cảnh, 4 câu dư­ới lại thiên nhiều hơn về

Soạn bài Tại lầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. XÁC LẬP MỐI QUAN HỆ GIỮA KHÔNG GIAN, THỜI GIAN VÀ CON NGƯỜI TRONG BÀI THƠ. MỐI QUAN HỆ ẤY CÓ TÁC DỤNG NHƯ THẾ NÀO TRONG VIỆC THỂ HIỆN KHUNG CẢNH VÀ TÂM TÌNH NGƯỜI ĐƯA TIỄN. TRẢ LỜI: Bài thơ của Lí Bạch gần như chỉ thuần tả cảnh. Thế nhưng trong cảnh vẫn hiện lên đằm thắm cái tình. Sở dĩ có đi

Soạn bài Hứng trở về ( Quy hứng ) - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. NỖI NHỚ QUÊ HƯƠNG Ở HAI CÂU ĐẦU CÓ GÌ ĐẶC SẮC?   Chủ nghĩa yêu nước trong văn học trung đại, thế hiện rất phong phú da dạng từ ý thức độc lập dân tộc, tinh thần tự cường dân tộc quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược đến niềm tự hào trước sức mạnh và chiến công của thời đại. Chủ nghĩa yêu nư

Soạn bài Cáo bệnh, bảo mọi người ( Cáo tật thị chúng ) - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. HAI CÂU THƠ ĐẦU NÓI LÊN QUY LUẬT NÀO CỦA TỰ NHIÊN? NẾU ĐẢO VỊ TRÍ CÂU THƠ THỨ HAI LÊN CÂU ĐẦU THÌ Ý THƠ KHÁC NHAU NHƯ THẾ NÀO? TRẢ LỜI: Hai câu thơ đầu diễn tả quy luật biến đổi của thiên nhiên. Cây cối biến đổi theo thời tiết. Thông thường mùa xuân đến hoa nở “Xuân tối trăm hoa tươi”. Bài t

Soạn bài Thực hành phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ - Soạn văn lớp 10

I. ẨN DỤ Câu 1. Ở câu ca dao thứ nhất, “thuyền” “bến” không chỉ là thuyền, bến mà còn mang một nội dung ý nghĩa hoàn toàn khác: “Thuyền” và “bến” là mối quan hệ giữa những vật cần có nhau, luôn luôn gắn bó với nhau. Nhưng bến thì cố định, còn thuyền thì di chuyển, không cố định. Ở câu ca dao thứ hai

Soạn bài Đọc "Tiểu thanh kí" - Soạn văn lớp 10

1. THEO ANH CHỊ,VÌ SAO NGUYỄN DU LẠI ĐỒNG CẢM VỚI SỐ PHẬN NÀNG TIỂU THANH.    Tiểu Thanh là một cô gái Trung Quốc có nhan sắc lại có tài văn chương nghệ thuật. Làm vợ lẽ một nhà quyền quý, thân phận cô cay đắng, hẩm hiu. Những sáng tác của cô bị vợ cả đốt bỏ. Thương xót cho số phận của Tiểu Thanh, N

Soạn bài Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt (tiếp) - Soạn văn lớp 10

LUYỆN TẬP BÀI TẬP 1. Đoạn trích Nhật kí Đặng Thùy Trâm mang đặc trưng của phong cách ngôn ngữ sinh hoạt:    Tính cụ thể: “Nghĩ gì đấy Th. ơi? Nghĩ gì mà...” phân thân đôi thoại; thời gian: đêm khuya; không gian: rừng núi.    Tính cảm xúc: thể hiện ở giọng điệu thân mật, những câu nghi vấn, cảm thán

Soạn bài Nhàn - Soạn văn lớp 10

1. CÁCH DÙNG SỐ TỪ, DANH TỪ TRONG CÂU THỨ NHẤT VÀ NHỊP ĐIỆU HAI CÂU THƠ ĐẦU. CÓ GÌ ĐÁNG CHÚ Ý? HAI CÂU THƠ ẤY CHO TA HIỂU HOÀN CẢNH CUỘC SỐNG VÀ TÂM TRẠNG TÁC GIẢ NHƯ THẾ NÀO? Hai câu thơ đầu là công việc nhàn hạ và cuộc sống thuần hậu của thi nhân:                       Một mai, một cuốc, một cần c