Soạn bài Tam đại con gà - Soạn văn lớp 10

Hướng dẫn giải

Câu 1. Phân tích mâu thuẫn trái tự nhiên trong truyện Tam đại con gà qua ba khía cạnh:

- "Thầy" liên tiếp bị đặt vào những tình huống nào?

- "Thầy" giải quyết những tình huống đó ra sao.

- Trong quá trình giải quyết các tình huống, "thầy" đã tự bộc lộ cái dốt của mình như thế nào?

Trả lời:

  Ngay từ dầu câu chuyện, mâu thuẫn trái tự nhiên trong nhân vật chính đă được nói ra: “học hành dốt nát, nhưng trò đời “xấu hay làm tốt, dốt hay nói chữ”, đi đâu cũng lên mặt văn hay chữ tốt. Như thế, bản chất “dốt” của thầy đồ đã được khẳng định. Toàn bộ phần sau chứng minh cho mệnh đề này.

Tuy nhiên, giữa định đề và quá trinh chứng minh có ít nhiều khác biệt. Thoạt đầu, truyện nêu ra một chân lí phổ biến “xấu hay làm tốt, dốt hay nói chữ” nhằm khẳng định thầy đồ này dốt nhưng lại hay khoe mình giỏi. Như thế, mâu thuẫn trái tự nhiên  đây là mâu thuẫn giữa dốt và khoe giỏi.

Đến khi thể hiện tính cách nhân vật thầy đồ, vấn đề có khác chút ít:

  • Dốt tới mức chữ tối thiểu trong sách cũng mù tịt.
  • Dốt nhưng lại tự cho mình giỏi (sau khi khấn thổ công).
  • Khi biết mình dốt thì che giấu, chống chế.

Như thế, mâu thuẫn trái tự nhiên ở phần này là mâu thuẫn giữa dốt và giấu dốt. Bản chất dốt càng được ra sức che đậy thì càng lộ tẩy.

Đọc truyện thấy cái dốt của thầy đồ cứ mỗi lúc một lộ ra khi lâm vào tình huống khó nhưng thầy cế che giấu một cách phỉ lí. Song càng che giấu thì bản chất dốt cứ càng lộ rõ ra, cuối cùng phải tìm một lối thoát càng phi lí hơn chính từ đây tiếng cười đã bật ra.

Đúng là có sự tăng tiến về mức độ phi lí trong miêu tả hành động và lời nói của nhân vật thầy đồ. Đây là thủ pháp nghệ thuật được tác giả dân gian sử dụng một cách độc đáo, đầy thú vị.

 

Câu 2. Ý nghĩa phê phán của truyện

Trả lời:

   Đây là một truyện châm biếm. Truyện chủ yếu nhằm phê phán một tật xấu trong nội bộ nhân dân. Đó là tật giấu dốt. Người dốt cần học hỏi, tự biết mình dốt dể học hỏi là điểu tốt đáng khen. Đằng này, đã dốt lại có tình che đậy cái dốt của mình bằng cách láp liếm và chống chế. Đã vậy lại đi dạy trẻ.

Có điều truyện này chỉ có mức độ phê phán nên tiếng cười bật ra vẫn còn mang tính sảng khoái. Thầy đồ chưa đến nước phải bị đả kích sâu cay.

LUYỆN TẬP

  • Dặn học trò đọc nho nhỏ (khe khẽ) do tính thận trọng.
  • Chưa yên tâm nên xin đài âm dương cũng do thận trọng.
  • Khi đã yên tâm, ngồi bệ vệ trên giường, đắc chí dặn học trò đọc thật to.

Phân tích các lời nói của thầy đồ chứa đựng sự phi lí:

  • Dủ dỉ là con dù dì.
  • Dạy cho cháu biết đến tận tam đại con gà.
  • Dù dì là chị con công, con công là ông con gà.

Tác giả dân gian dùng biện pháp tu từ tăng tiến trong việc miêu tả hành  lời nói của nhân vật ông đồ.

Có thể bạn quan tâm

Hướng dẫn soạn bài Nỗi thương mình

CÂU 1. THEO ANH CHỊ, ĐOẠN TRÍCH TRÊN ĐÂY CÓ THỂ CHIA THÀNH MẤY ĐOẠN NHỎ? CHO BIẾT NỘI DUNG CỦA MỖI ĐOẠN.   Đoạn trích trên có thể chia thành ba đoạn nhỏ. Bốn câu đầu:       Cảnh sống của Kiều ở lầu xanh. Tám câu kế:        Nỗi đau xót, tủi nhục của Kiều. Còn lại:               Nỗi cô đơn đau khổ

Lập luận trong văn nghị luận

CÂU 1: TÌM VÀ PHÂN TÍCH CÁC LUẬN ĐIỂM, LUẬN CỨ VÀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN TRONG ĐOẠN TRÍCH Ở BÀI KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ TK.X ĐẾN HẾT TK.XIX SGK    Luận  điểm: Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại rất phong phú, da dạng.    Các luận cứ:  + Các luận cứ lí lẽ: Chủ nghĩa nhân đạo biểu hiện ở l

Hướng dẫn soạn bài Chí khí anh hùng

   CÂU 1: ANH CHỊ HÃY CHO BIẾT HÀM NGHĨA CÁC CỤM TỪ “LÒNG BỐN PHƯƠNG” VÀ “MẶT PHI THƯỜNG”. TÌM NHỮNG TỪ NGỮ THỂ HIỆN SỰ TRÂN TRỌNG, KÍNH PHỤC CỦA NGUYỄN DU VỚI TỪ HẢI.    Đọc lại phần chú thích:   Lòng bốn phương: “Bốn phương” nam, bắc, đông, tây có nghĩa là thiên hạ, thế giới. Theo Kinh Lễ, xưa si

Soạn bài Viết bài làm văn số 2 : Văn tự sự - Soạn văn lớp 10

ĐỀ: HÃY ĐÓNG VAI NHÂN VẬT XÍU KẾ LẠI QUÁ TRÌNH HỒI PHỤC TRỞ VỀ VỚI CUỘC SỐNG CỦA GIÔNXI TRONG CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG. Bài làm    Bệnh tình của Giônxi ngày càng nặng. Tòi và cụ Bơmen hết SỨC lo lắng tìm mọi cách để động viên, cố giữ cô ta lại với cuộc sống. Bởi Giônxi đã suy sụp tinh thần và đang nghĩ đế

Soạn bài Nhưng nó phải bằng hai mày - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. PHÂN TÍCH TÍNH KỊCH TRONG ĐOẠN: CẢI VÔI XÒE NĂM NGÓN TAY... BẰNG HAI MÀY.    Giữa Cải và thầy lí trước đó đã có mối quan hệ được dàn xếp: Cải đã lo tiền trước cho thầy lí. Khi thầy lí tuyên bố đánh Cải 10 roi thì mâu thuẫn đột ngột xuất hiện. Một bên chủ động, một bên hoàn toàn bị động. Cải c

Soạn bài Miêu tả biểu cảm trong bài văn tự sự - Soạn văn lớp 10

I. ÔN TẬP VỀ MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ 1. Thế nào là miêu tả? Thế nào là biểu cảm? — Miêu tả là dùng ngôn ngữ hoặc một phương tiện nghệ thuật khác làm cho người nghe, người đọc, người xem có thể thấy sự vật, hiệ^l tượng, con người như đang hiện ra ở trước mắt một cách cụ thể, gần gũi.

Soạn bài Tấm Cám - Soạn văn lớp 10

CÂU 1: PHÂN TÍCH DIỄN BIẾN CỦA TRUYỆN ĐỂ THẤY MÂU THUẪN GIỮA TẤM VÀ MẸ CON CÁM ĐÃ DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO. TRẢ LỜI:   Người hiền lành trong truyện này là Tấm, còn người ác là hai mẹ con Cám. Cái xấu của Cám trước tiên là ở bản tính lừa gạt. Đi bắt tép, Tấm bắt được đầy giỏ, Cám lừa Tấm hụp xuống ao sâu

Soạn bài Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự - Soạn văn lớp 10

1. ĐỌC TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MI CHÂU, TRONG THỦY', TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI SGK, TR. 62 A. TÁC GIẢ DÂN GIAN KỂ CHUYỆN GÌ? B. THEO ANH CHỊ, CÓ THỂ COI SỰ VIỆC VÀ CÁC CHI TIẾT TRÊN LÀ NHỮNG SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIỂU BIỂU KHÔNG, VÌ SAO? TRẢ LỜI: a   Trong truyện AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU — TRỌNG THỦY, t