Soạn bài Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự - Soạn văn lớp 9

Hướng dẫn giải

I. MIÊU TẢ BÊN NGOÀI VÀ MIÊU TẢ NỘI TÂM

Đọc đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích và tìm ra:

- Những câu thơ miêu tả bên ngoài:

                                    Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

                             Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.

                                    Bốn bề bát ngát xa trông,

                            Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.

Hoặc:                         Buồn trông cửa bể chiều hôm,

                          Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

                                   Buồn trông ngọn nước mới sa,

                           Hoa trôi man mác biết là về đâu?

                                  Buồn trông nội cỏ rầu rầu,

                          Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

                                  Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

                        Âm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

- Những câu thơ miêu tả nội tâm:

                                      Bên trời góc bể bơ vơ,

                            Tấm thân gột rửa bao giờ cho phai.

                                      Xót người tựa cửa hôm mai,

                            Quạt nồng ấp lạnh, những ai đó giờ?

                                   Sân Lai cách mấy nắng mưa

                           Có khi gốc từ đã vừa người ôm.

   Các em cần liên hệ một số đoạn văn miêu tả khác đã học để rút ra nhận xét thế nào là miêu tả bên ngoài và thế nào là miêu tả nội tâm.

 

II. LUYỆN TẬP

♦ Bài tập 1

   Tìm trong đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều những câu thơ miêu tả bên ngoài Mã Giám Sinh và những câu thơ miêu tả nội tâm của nàng Kiều. Những câu thơ miêu tả ngoại hình Mã Giám Sinh ví dụ:

                                Quá niên trạc ngoại tứ tuần,

                        Mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao.

Những câu thơ miêu tả nội tâm của nàng Kiều ví dụ:

                               Nỗi mình thêm tức nỗi nhà,

                        Thềm hoa một bước lệ hoa mấy hàng!

                               Ngại ngùng dợn gió e sương,

                        Ngừng hoa bóng thẹn, trông gương mặt dày.

Đoạn văn tự sự :

   Gần đó, có một mụ mối muốn ngỏ ý có viễn khách đến vấn danh Thúy Kiều. Hỏi tên rằng Mã Giám Sinh, tức là học sinh trường Quốc Tử Giám , quê ở huyện Lâm Thanh. Tuổi đã ngoài 40 nhưng tên họ Mã bề ngoài trông chải chuốt, áo quần bảnh bao, mày râu nhẵn nhụi, tưởng rằng làm vẻ thư sinh nhưng thực chất lại tố cáo sự lố bịch của mình. Mã Giám Sinh đi hỏi vợ còn dắt theo một bọn đầy tớ lao xao, ồn ào. Lúc bước vào lầu, mụ mối chưa kịp ngỏ lời mời thì hắn đã nhảy bộ lên ghế, ngồi một cách sỗ sàng như một kẻ vô học. Mã thúc giục Kiều ra xem mặt. Nàng là con nhà gia giáo, nay lâm vào bước đường này, Kiều đau đớn, xót xa cho số kiếp của mình, cứ mỗi bước đi là hai hàng lệ rơi của sự tủi nhục và xấu hổ. Kiều càng thấy tủi nhục hơn trước những thái độ cử chỉ vô phép của tên họ Mã. Hắn ép nàng vén tóc, bắt tay, thử tài gảy đàn, ngâm thơ. Kiều lúc này trông ủ rũ, buồn bã nhưng vẫn là trang tuyệt sắc giai nhân làm say đắm lòng người. Sau khi 'đắn đo cân sắc, cân tài', Mã Giám Sinh lộ rõ bản chất con buôn chính hiệu, hắn ngả giá mua Kiều như một món hàng với giá chỉ ngoài 400. Sau đó, nàng Kiều thực sự bước ra cuộc đời và gặp phải những biến cố xót xa, đau đớn ...

 

2. Hãy đóng vai nàng Kiều viết đoạn văn kể lại việc báo ân, báo oán, trong đó bộc lộ trực tiếp tâm trạng của Kiều lúc gặp lại Hoạn Thư.

Trả lời:

Người đầu tiên mà tôi cho mời đến để báo ân lại chính là chàng Thúc Sinh. Tôi nói với chàng Thúc rằng: "Khi tôi gặp hoạn nạn ở lầu xanh, chàng là người có tấm lòng hào hiệp đã ra tay cứu giúp, nghĩa ấy làm sao tôi quên được. Dù chúng ta đã chẳng nên vợ nên chồng như chàng đã từng mong ước, nhưng mà suốt đời tôi vẫn nhớ ơn chàng, nay có món quà nhỏ gửi chàng để tỏ chút lòng thành. Còn vợ chàng thì tai quái quá phen này phải trả giá thôi".

Khi lính áp giải Hoạn Thư tới, tôi cố lấy giọng ngọt ngào hỏi: "Ơ kìa, sao tiểu thư lại ra nông nỗi này? Phải công nhận rằng từ xưa đến nay đàn bà ở đời mà sâu sắc như tiểu thư là hiếm lắm! Gieo gió ắt phải gặt bão, thưa tiểu thư". Thoạt đầu, thấy tôi không đập bàn thét lác gì mà tỏ ra mềm mỏng, ngọt nhạt Hoạn Thư cũng giật mình sợ hãi bởi Hoạn Thư thừa biết những người đàn bà "tình cảm" như thế mới thật "đáng sợ" ! Nhưng Hoạn Thư nhanh chóng trấn tĩnh và thưa gửi rành rọt, có lý, có tình. Trước thái độ của Hoạn Thư, tôi thấy bối rối và bỗng thấy băn khoăn khó xử. Lúc đầu, tôi có ý định trừng phạt Hoạn Thư thật nặng, vì thế tôi mới dựng nên cảnh gươm giáo sáng lòa, để làm Hoạn Thư khiếp sợ. Nhưng bây giờ biết xử ra sao đây? Nếu ta cứ cố tình giết Hoạn Thư thì hoá ra ta chỉ là một mụ đàn bà nhỏ nhen! Còn nếu ta tha Hoạn Thư thì sao nhỉ? Có lẽ sẽ chẳng bao giờ ta còn cơ hội trả thù nữa? Nhưng người đời đã dạy: "Lấy oán trả oán thì đời đời thù oán, lấy ân trả oán thì cởi bỏ oán thù đó sao?" Ngẫm nghĩ hồi lâu, tôi quyết định hành xử theo lời dạy trên và bèn nói với Hoạn Thư: "Người tự biết mình có lỗi, có nghĩa là người không có lỗi! Vì vậy ta quyết định tha bổng cho tiểu thư". Dứt lời tôi ra lệnh : "Lính đâu! Hãy đưa tiễn tiểu thư về tận nhà cho ta!". Hoạn Thư cúi đầu chào từ biệt, nghẹn ngào xúc động nói nhỏ với tôi : " Mong nàng hãy bảo trọng ...". Tôi khẽ gật đầu và cũng nói nhỏ với Hoạn Thư " Chúc tiểu thư bình an ..."

3. Ghi lại tâm trạng của em sau khi làm một việc có lỗi với bạn

Trả lời

- Lỗi lầm ấy là gì?

- Nguyên nhân gây ra lỗi lầm.

- Tâm trạng của em ra sao: bứt rứt, lo lắng, sợ hãi.

- Lời thú tội với bạn.

- Bài học rút ra.

Bạn muốn xem thêm với

Có thể bạn quan tâm

Soạn bài Tương tư- Soạn văn lớp 11

     1.ANH CHỊ CÓ CẢM NHẬN GÌ VỀ NỖI NHỚ MONG VÀ LỜI KỂ LỂ TRÁCH MÓC CỦA CHÀNG TRAI TRONG BÀI THƠ TRÊN ?   Trong bài thơ của mình, Nguyễn Bính đã nói lên nồi tương tư nghìn đời của những lứa đôi, Ngay những lời mở đầư đã võ ra một nỗi tương tư chan chứa cả cảnh sắc thôn làng:                        

Soạn bài đọc thêm Nhớ đồng- Soạn văn lớp 11

1. CẢM HỨNG CỦA BÀI THƠ ĐƯỢC GỢI LÊN BỞI TIẾNG HÒ VỌNG VÀO NHÀ TÙ. VÌ SAO TIẾNG HÒ LẠI CÓ SỨC GỢI CẢM NHƯ THẾ ĐỐI VỚI NHÀ THƠ ?     Hai câu mở đầu bài thơ tách riêng thành một khổ và được nhắc lại nhiều lần như một điệp khúc trong bài với những biến thể của nó, điểm nhịp cho dòng tâm trạng của tác g

Soạn bài đọc thêm Lai Tân- Soạn văn lớp 11

1. TRONG BA CÂU ĐẦU BỘ MÁY QUAN LIÊU Ở LAI TÂN ĐƯỢC MIÊU TẢ NHƯ THẾ NÀO ?    Ba câu đầu là ba câu thơ tự sự:                                                      Ban trưởng nhà lao chuyên đánh bạc,                                                     Giải người, cảnh trưởng kiếm ăn quanh            

Hợp đồng- soạn văn 9

Các trường hợp sau đây cần viết hợp đồng: + Gia đình em và cửa hàng vật liệu xây dựng thống nhất với nhau về một hợp đồng mua bán. + Xã em và công ti Thiên Nông thống nhất đặt đại lí tiêu thụ sản phẩm phân bón, thuốc trừ sâu. + Hai bên thỏa thuận với nhau về việc thuê nhà.                          

Soạn bài Đồng chí - Soạn văn lớp 9

CÂU 1. DÒNG THƠ THỨ BẢY CÓ GÌ ĐẶC BIỆT? MẠCH CẢM XÚC VÀ SUY NGHĨ TRONG BÀI THƠ ĐƯỢC TRIỂN KHAI THẾ NÀO TRƯỚC VÀ SAU DÒNG THƠ ĐÓ? ĐỒNG CHÍ là một bài thơ viết theo thể tự do có 20 dòng thơ chia ra làm ba đoạn. Ớ mỗỉ đoạn, sức nặng của tư tưởng và cảm xúc như dồn tụ cả vào dòng cuối để tạo một ấn tượn

Soạn bài Tổng kết về từ vựng - Soạn văn lớp 9

TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG I. TỪ ĐƠN VÀ TỪ PHỨC BÀI TẬP 1 Học sinh tự ôn lại khái niệm từ đơn, từ phức. Phân loại các loại từ phức. BÀI TẬP 2      TỪ GHÉP: ngặt nghèo, giam giữ, bó buộc, tươi tốt, bọt bèo, cỏ cây, dưa đón, nhường nhịn, rơi rụng, mong muốn.    TỪ LÁY: nho nhỏ, gật gù, lạnh lùng, xa xôi, lấp

Soạn bài Lục Vân Tiên gặp nạn - Soạn văn lớp 9

CÂU 1. CHỦ ĐỀ CỦA ĐOẠN TRÍCH    Chủ đề của đoạn thơ này là sự đối nghịch của thiện và ác. Tám câu đầu là hành động tội ác tàn bạo thể hiện tâm địa độc ác của Trịnh Hâm đối với bạn mình là Lục Vân Tiên. Đoạn sau miêu tả việc làm nhân đức của ông Ngư cùng gia đinh vớt Lục Vân Tiên và chạy chữa cho chà

Soạn bài Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga - Soạn văn lớp 9

CÂU 1. KIỂU KẾT CẤU TRUYỀN THỐNG NÀO ĐÃ ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG TRUYỆN LỤC VÂN TIÊN? ĐỐI VỚI VĂN CHƯƠNG NHẰM TUYÊN TRUYỀN ĐẠO ĐỨC THÌ KIỂU VĂN CHƯƠNG ẤY CÓ Ý NGHĨA GÌ?    Đọc tiểu sử tác giả Nguyễn Đình Chiểu và TRUYỆN LỤC VÂN TIÊN thấy có những yếu tố giống và khác nhau giữa cuộc đời của tác giả cuộc đờ