Hướng dẫn soạn bài Tiếng nói của văn nghệ

Hướng dẫn giải

Câu 1. Bài nghị luận này phân tích nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ, khẳng định sức mạnh lớn lao của nó đối với đời sống con người. Hãy tóm tắt hệ thống luận điểm và nhận xét về bố cục của bài nghị luận.

   Bàì viết Tiêng nổỉ cứa văn nghệ cổ bố cục chặt chè, mạch lạc, được thể hiện qua hệ thống luận điểm rồ ràng lô-gíc. Các luận điểm vừa có sự giải thích cho nhau, vừa nối tiếp nhau một cách tự nhiên:                                                   

  -  Nội dung văn nghệ: Vồn nghệ không chỉ phản ánh thực tại khách quan mà còn là nhận thức mới mẻ, là tư tưởng tình cảm của cá nhân nghệ sĩ. Có thể nói mỗi tác phẩm văn nghệ lớn biểu hiện một cách sống của tâm hồn, từ đó có tác dụng “thay đổi hẳn mắt ta nhìn, óc ta nghi”, nghĩa là có thế cảm hóa được người đọc.                                                 

   - Tiếng nổi của văn nghệ góp phần xứng đáng và rất cần thiết với cuộc sống của con người, đặc biệt là trong hoàn cảnh chiến đấu, sản xuât vô cùng gian khổ mà anh dũng của dân tộc ta những năm đầu kháng chiến.                                                                                                        

   - Văn nghệ có sức cảm hóa, có sức lôi cuôn thật kì diệu bơi đó la tiếng nói của tình cảm, tác động tới con người qua những rung cảm sâu xa từ trái tim, có thể làm chuyển hóa được con người.

Câu 2. Nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ là gì?

   Lấy chất liệu ở thực tại đời sống khách quan nhưng tác phẩm nghệ thuật không phải là sư giản đơn sao chép, chụp ảnh nguyên xi thực tại ấy. Trong sự phản ánh của văn nghệ có cách nhìn, cách đánh giá cuộc sống, có lời nhắn nhủ riêng của người nghệ sĩ. Vì vậy, nội dung của tác phẩm văn nghệ đâu chỉ là câu chuyện con người như ngoài đời mà chủ yếu là tư tưởng, tấm lòng của người nghệ sĩ kí thác trong đó.       Tác phẩm văn nghệ không phải là những lời lí thuyết khô khan khuôn sáo cứng nhắc mà chứa đựng tất cả những say sưa, vui buồn thương ghét, mộng mơ của nhà nghệ sĩ. Nó tác động mạnh mẽ đến chúng ta, mang đến cho chúng ta biết bao rung động, ngỡ ngàng trước những điều tưởng chừng đã rất quen thuộc. Nó có thể khiến chúng ta từ đó thay đổi tình cảm, tư tưởng thậm chí cả quan điểm sống, lối sống của mình. 

   Nội dung của văn nghệ còn là sự rung cảm, nhận thức của từng người tiêp nhận được mở rộng, lan truyền, từ người này sang người khác, từ thê hệ này sang thê hệ khác.

   Tóm lại, nội dung của văn nghệ khác với nội dung của các bộ môn khoa học như dân tộc học, xã hội học, lịch sử, địa lí, triết học... Những bộ môn khoa học này thường khám phá, miêu tả và đúc kết bộ mặt xã hội  hay tự nhiên thành những quy luật cố tính khách quan. Trong khi đó văn nghệ tập trung khám phá, thể hiện cuộc sống với chiều sâu của nó trong các mối quan hệ chằng chịt, phức tạp. Qua đó khám phố tính cách và số phận của con người. Đặc điểm chủ yếu của văn nghệ là hiện thực mang tính cụ thể, sinh động, là dời sống tình cảm con người qua cái nhìn và tình cảm cố tính cá nhân của nghệ sĩ.

 3. Tại sao con người cần tiếng nói của văn nghệ?

   Dùng dần chứng các tác phẩm văn học, dùng các câu chuyện cụ thể, sinh dộng, nhà văn đã phân tích sâu xa và thấm thìa sự cần thiết của văn nghệ đối với con người.

   - Chính văn nghệ đã giúp chúng ta sống đầy đủ hơn, trọn vẹn hơn, phong phú hơn trên phương diện tinh thần.

   “Môi tác phâm lớn như rọi vào bên trong chúng ta một ánh sáng riêng, không bao giờ nhòa đi, ánh sảng ấy bấy giờ biến thành của ta, và chiêu tỏa lên mọi việc chúng ta sống, mọi con người ta gặp, làm cho thay đổi hẳn mắt ta nhìn, óc ta nghĩ”.

   - Văn nghệ là sợi dây liên hệ con người với thế giới bên ngoài trong những trường hợp con người bị ngăn cách đối với đời sống.

 - Văn nghệ góp phần giữ cho “đời cứ tươi”, làm tươi mát sinh hoạt khắc khổ hàng ngày, giúp cho đời sông của con người thêm đẹp đẽ và đáng yêu hơn. Một tác phẩm văn nghệ hay có thể giúp con người phấn chấn, yêu cuộc sông, biết rung cảm và ước mơ trong cuộc sông nhiều vất vả lo toan.

Câu 4. Tiếng nói của văn nghệ đến với người đọc bằng cách nào mà có khả năng kì diệu đến vậy? (Tư tưởng, nội dung của văn nghệ được thể hiện bằng hình thức nào? Tác phẩm nghệ thuật tác động đến người đọc qua con đường nào, bằng cách gì?)

   Nghệ thuật vốn là tiếng nói của tình cảm. Tác phẩm văn học nghệ thuật lay động cảm xúc đi vào nhận thức, tâm .hồn chúng ta qua con đường tình cảm. Đến với một tác phẩm văn học nghệ thuật, chúng ta như được sống cùng cuộc sông được phản ánh thể hiện miêu tả trong đó được yêu, ghét, vui, buồn, đợi chờ, mơ ước... với các nhân vật và nghệ sĩ: “Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho đường đi, nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta, khiến chúng ta tự phải bước lên đường ấy”.

  Tác động đến người đọc bằng nội dung và cách thức vừa nói, văn nghệ để góp phần giúp con người tự nhận thức và tự hoàn thiện mình. Có thể nói tác động đó thật tự nhiên, có hiệu quả, lâu bền và sâu sắc.

Câu 5*.Nêu vài nét đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận của Nguyễn Đình Thi qua bài tiểu luận này (cách bố cục, dẫn dắt vấn đề, cách nêu và chứng minh các luận điểm, sự kết hợp giữa nhận định, lí lẽ với dẫn chứng thực tế...)

   Vài nét đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận của Nguyễn Đình Thi qua bài tiểu luận này là:

   - Bố cục của bài văn rất chặt chẽ hợp lí, mạch lạc rõ ràng, cách dẫn dắt tự nhiên, sinh động.

   - Cách viết giàu hình ảnh, giàu dẫn chứng sinh động, hấp dẫn cả về thơ văn lẫn đời sống thực tế.

   - Giọng điệu chân thành say sưa, thể hiện cảm xúc mánh liệt của người viết đặc biệt là đoạn cuối bài.

 

Có thể bạn quan tâm