Soạn bài Ra-ma buộc tội ( Trích Ra-ma-ya-na - Sử thi Ấn Độ ) - Soạn văn lớp 10

Hướng dẫn giải

Câu 1. Sau chiến thắng, Ra-ma và Xi-ta gặp nhau trước sự chứng kiến của mọi người.

a. Công chúng đó bao gồm những ai?

b. Hoàn cảnh ấy tác động như thế nào đến ngôn ngữ, tâm trạng của Ra-ma và Xi-ta?

Trả lời:

a) Chọn D

b)Hoàn cảnh tái hợp của Ra-ma và Xi-ta:

Sau chiến thắng, Ra-ma và Xi-ta gặp lại nhau trong một không gian công cộng, trước sự chứng kiến của “mọi người”. Công chúng dó bao gồm tất cả anh em, bạn hữu trung thành của Ra-ma (Lắc-ma-na, Xu- gri-va, Ha-nu-man, Vi-phi-sa-na) quân đội khỉ Va-na-ra, quan quân dân chúng của vương quốc quỷ Rắc-sa-xa.

Trong không gian công cộng đó, Ra-ma vừa đứng trên tư cách một người chồng (với Xi-ta) vừa trên tư cách một người anh hùng, một dức vua (thuộc hai phe khỉ và quỷ). Chàng là người anh hùng chính nghĩa đã chiến thắng Ra-va-na phi nghĩa. Chàng cũng là một đức vua, dù là ngài đang trong bước lưu đày vẫn được dân chúng của vương quốc Kô-sa-sa xem và đức vua, em trai chàng Bha-ra-ta vẫn đặt đôi dép của chàng trên ngai vàng, tự coi minh chỉ là người cai trị nhân danh Ra-ma. Chính tư cách đôi đó khiến Ra-ma  trong một ràng buộc đôi, Chàng vừa yêu thương, xót xa cho người vợ yêu thương của mình, vừa phải giữ bổn phận gương mẫu trong không gian công cộng, trước mọi người của một đức vua anh hùng như đã nói. “Thấy người đẹp khuôn mặt bông sen với những cuộn tóc lượn sóng đứng trước mặt mình, lòng Ra-ma đau như dao cát. Nhưng vì sợ tai tiếng, chàng bèn nói với nàng; trước mặt những người khác"... Lời miêu tả đó của người kể chuyện mang ý thức của nhân vật (ngôn ngữ bán trực tiếp) đã toát ra những điều sâu kín của nhân vật.

Với Xi-ta cũng chẳng khác. Gặp lại chồng trước sự chứng kiên của "mọi người” (quan quân dân chúng hai phe). Trước tiện, Xi-ta “như muốn giấu mình đi vì xấu hổ rồi nàng khiêm nhường đứng trước Ra- ma”, lúc “nghe những lời tố cáo chưa từng có, trước mặt đồng đủ mọi người, Gia-na-ki xấu hổ cho số kiếp của nàng. Nàng muốn tự chôn vùi cả hình hài thân xác của mình”. Những lời buộc tộì của Ra-ma xúc phạm Xi-ta. Hơn cả nỗi xót xa tủi thẹn của một người vợ, mà còn là nỗi đau khổ bị tổn hại danh dự của một con người (nhất là một hoàng hậu) trước mọi người, đó là quan quân dân chúng hai phe. Lúc đầu Xi- ta dừng ở quan hệ riêng tư giữa hai người chàng và thiếp, nhưng sau đó nàng đã chuyển sang quan hệ xã hội: “Hỡi Đức vua... người”. Câu nói sau đó của Xi-ta trực tiếp với Lắc-ma-na và cũng là.gián tiếp với mọi người có mặt: “Chị không muốn sống sau những lời tố cáo lầm lạc như vậy. Chồng chị không hài lòng về chị, chàng đã ruồng rẫy chị trước mặt mọi người. Giờ thì chị sẽ từ bỏ tấm thân này cho ngọn lửa”. Cuối cùng, Xi-ta đã thưa với thần lửa thiêng liêng những lời cầu khấn có giá trị như những lời thề nguyền: “Nếu cọn trước sau một lòng một 1 dạ với Ra-ma thì cúi xin thần hãy tìm cách bảo vệ con”.

Đúng là sau khi đã chiến thắng Ra-va-na, giành lại được Xi-ta thì đây là thử thách sau cùng mà hai người phải vượt qua để đạt đến chiến thắng hoàn toàn. Xi-ta phải chứng minh được phẩm hạnh của mình như một người phụ nữ lí tưởng thì chiến thắng trên chiến trường của Ra-ma phải có ý nghĩa tuyệt đối. Cũng như Ra-ma phải chứng tỏ được ý thức danh dự thì người anh hùng này mới xứng đáng là một đấng quân vương mẫu mực.

Câu 2. Theo lời tuyên bố của Ra-ma:

a. Chàng giao tranh với quỷ Ra-va-na, tiêu diệt hắn để giải cứu Xi-ta vì động cơ gì?

b. Chàng ruồng bỏ Xi-ta vì lí do gì?

c. Phân tích những từ ngữ lặp đi lặp lại nhiều lần trong lời nói của Ra-ma cho thấy ý chí, tâm trạng của chàng.

d. Phân tích thái độ của Ra-ma khi Xi-ta bước lên giàn lửa?

Trả lời:

Theo lời tuyên bố của Ra-ma, chàng giao tranh với quỷ Ra-vả-na tiêu Ị diệt hắn để giải cứu Xi-ta vì động cơ danh dự Người anh hùng bị xúc phạm khi Ra-va-na đánh cướp vợ chàng. Trong lời nói của Ra-ma luôn lặp lại những từ ngữ liên quan đến “tài nghệ” (“tài năng”) và nhất là “danh dự” (“nhân phẩm”), “uy tín”, “tiếng tăm”, “gia đình cao quý”, “dòng họ lẫy lừng”, “trả thù sự lăng nhục”, “xóa bỏ vết ô nhục”... của đức vua anh hùng. Mặc dù đọc cả sử thi, ai cũng thấy rõ động  và sức mạnh chiến đấu của Ra-ma là thống nhất giữa bổn phận người anh hùng và tinh yêu của người chồng (“Hỡi ôi! Khi nào đây ta sẽ được trông thấy Gia-na-ki mặt bông sen như gặp được hồng phúc của bậc quân vương sau khi giành được chiến thắng... khỉ nào bằng những mũi tên của mình, ta sẽ xuyên thủng ngực gã Ra-va-na để xua tan những đạu buồn của ta? Khi nào thì người con gái trinh bạch đó sẽ ôm cổ ta mà rỏ những giọt lệ sướng vui?”).

Thế mà ở đây, lời tuyên bố của chàng chỉ nhấn mạnh vào danh dự và tài nghệ của người anh hùng, không nói gì đến tình chồng vợ “Chẳng phải vì nàng mà ta đã đánh thắng kể thù với sự giúp đỡ của bạn bè. Ta làm điều đó vì nhân phẩm của ta, để xóa bỏ vết ô nhục, để bảo vệ uy tín và danh dự của dòng họ lừng lẫy tiếng tăm của ta”.

Phải thừa nhận là trong thái độ ruồng bỏ, nghi ngờ của Ra-ma đôl với Xi-ta có sự ghen tuông của một người chồng “nàng đã bị qụấy nhiễu khi ở trong vạt áo của Ra-va-na, đôi mắt tội lọi của hắn đã hau háu nhìn khắp người nàng...’”, “Thấy nàng yêu kiều xinh đẹp, lại được có nàng trong nhà hắn, Ra-va-na đâu có chịu đựng được lâu”. Còn như lúc chưa chiến thắng yêu quỷ, khi nghĩ đến vợ Ra-ma chỉ luôn đau đớn âu lo cho sự an toàn của nàng (Hỡi ôi! Khi nàng bị bắt đi, nàng kêu: “Lang quân ơi! Hỡi lang quân!” tiếng kêu mới thảm thiết làm sao!... Nàng sẽ trải qua tháng ngày làm sao đây, giữa đám quỷ Rắc-sa-xa.. Anh còn sợ thời gian nàng sông không còn bao lâu nữa)... Thế mà lúc này mối lo lắng đó đã được giải đáp thì trong Ra-ma, trong người chồng này lại còn có nỗi băn khoăn day dứt khác. Đó là thân hình xinh đẹp kia có còn của riêng ta chăng? Mà phải như thế mới chân thực chứ.

Tuy vậy, nổi bật lên vẫn là nỗi trăn trở: “Người đã sinh trưởng trong một gia đình cao quý có thề nào lại lấy về một người vợ từng sống trong nhà kẻ khác, đơn giản chỉ vì mụ ta là một vật để yêu đương”. Đó chính là tiếng nói của đức vua anh hùng với bổn phận danh dự, không thể để làm hoàng hậu, một người phụ nữ đã từng chung chạ cùng kẻ khác. Ra-ma ý thức sâu sắc rằng vai trò của chàng phải là gương mẫu về đạo đức để thần dân soi ngắm noi theo. Là đức vua, chàng phải trị an bá tánh. Chàng phải chế ngự tình cảm của mình bằng ý thức về bổn phận, về danh dự, phải hi sinh quyền lợi cá nhân vì đòi hỏi của bá tánh thần dân.

Bởi lẽ đó, dù bóp nghẹt trái tim Ra-ma vẫn phải đi hết con đường nghiệt ngã của bổn phận. Trước mặt mọi người, chàng phải kìm nén “những lời gay gắt khó tả”, những lời chua cay tàn nhẫn “chưa từng có những lời xúc phạm Xi-ta và cả anh em bè bạn trung thành mà xưa nay chàng vẫn hết lòng quý yêu tôn trọng "nàng có thể đẻ tâm đến Lắc-ma-ra Rha-ra-ta, Xa-tru-na, Xu-gri-va, hay neesu nàng thích, nàng có thể đi theo Vi-phi-sa-na cũng được".... Rỗ ràng trong những lời này, người đọc cảm nhận được ý chí sắt đá và sự dằn lòng, kìm nén của Ra-ma. Bởi vậy Ra-ma càng nhấn đi nhấn lại sự rạch ròi dứt khoát trong những lời tuyên bố của mình "phải biết chắc diều này"..."ta nói rõ cho nàng hay, chẳng chút quanh co, ngập ngừng"... Người đọc tinh ý một chút sẽ thấy ngay thực sự có gì lúng túng, bối rối không đành  chàng.

Lúc "Xi-ta lượn quanh chàng rồi bước tới giàn lửa", Ra-ma cũng chịu thử thách dữ dội chẳng kém gì hay có khi còn hơn cả chính người phụ nữ đáng thương ấy. "Vào lúc đó, chẳng có ai trong đám bạn hữu dám nói gì với Ra-ma, hoặc nhìn vào chàng; lúc đó nom chàng khủng khiếp như thần Chết vậy“. "Ra-ma vẫn ngồi, mắt dán xuống đất".

Câu 3. Trong lời đáp của mình, Xi-ta đã nhấn mạnh như thế nào về:

- Sự khác biệt giữa tư cách, đức hạnh của nàng với loại phụ nữ tầm thường thấp kém?

- Sự khác biệt giữa điều tùy thuộc vào số mệnh của nàng, vào quyền lực kẻ khác và điều trong vòng kiểm soát của nàng

Lời đáp và hành động của Xi-ta

Trước những lời lẽ buộc tội của Ra-ma, nàng xấu hổ, đau đớn và nhục nhã nhưng Xi-ta vẫn dịu dàng bình tĩnh tự bào chữa: thật ra, thoạt tiên thái độ của Ra-ma hết sức bất ngờ khiến Xi-ta đau khổ ngập tràn không cách gì kiềm chế “Gia-na-ki đau đớn đến nghẹt thở, như môt cây dây leo bị vòi voi quật nát”, "Mỗi lời nói của Ra-ma xuyên vào trái tim nàng như một mũi tên... nước mắt nàng đổ ra như suối", nhưng rồi Xi-ta đã tìm lại sự tự chủ “Lấy tà áo lau nước mắt, rồi bằng giọng nghẹn ngào, nức nở, nàng nói”. Những lời tự bào chữa của nàng tuy dịu dàng mà đầy sức mạnh, rõ ràng, thấu lí đạt tình.

Xi-ta đưa ra nhiều bằng chứng thuyết phục để khẳng định tư cách và phẩm hạnh của mình. Nàng lấy danh dự của bản thân, trách Ra-ma không suy xét kĩ càng, nỡ đánh đồng nàng với hạng phụ nữ tầm thường. Dẫu gì nàng cũng là người vợ từng từ bỏ cung điện theo chồng,  vào rừng cùng chồng sẻ chia gian nan khổ cực. Nàng còn lấy danh dự của gia đình, nhấn mạnh nguồn gốc dòng dõi nhà mình là con của thần Đất Mẹ "Tên thiếp là Gia-na-ki, bởi vì thiếp có liên quan đến lễ tế sinh của nhà vua Gia-na-ki chứ không phải vì thiếp sinh ra trong gia đình đó; chỉ có nữ thẩn Đất là mẹ của thiếp thôi".

Đặc biệt, Xi-ta nhấn mạnh đến trái tim tình yêu của nàng. Việc nàng bị bắt cóc, việc quỷ Ra-va-na động chạm vào thân thể nàng khi cuốn nàng trong vạt áo bay về đảo Kan-ka trong lúc nàng đã bị ngất đi là những điều ngoài ý chí của nàng. Còn trái tim tình yêu, còn những gì nàng có thể chủ động được thì luôn chỉ thuộc về Ra-ma, cho dù quý Ra-va-na có dọa nạt hay mua chuộc. Xi-ta cũng đưa ro những bằng chứng thuyết phục cho đức trung trinh cùa minh có Ha-nu-man chứng kiến cho nàng. Không những thế, Xi-ta còn thẳng thắn chất vấn và chỉ trích những lời lẽ hồ đồ, những hành động vô lí của Ra-ma đối với nàng.

  Cuối cùng, để Ra-ma tin ở mình, Xi-ta đã bình thản bước vào giàn hỏa thiêu. Đây là một hành động quyết liệt: "Chị không muốn sống sau những lời tổ cáo lầm lạc như vậy. Chồng chị không hài lòng về chị, chàng đã ruồng rẫy chị trước mặt mọi người. Giờ thì chị sẽ từ bỏ tấm thân này cho ngọn lửa”.

  Tiến về giàn hỏa thiêu, Xi-ta hướng tới thần A-nhi cầu xin thần làm chứng cho đức hạnh của nàng “Nếu con trước sau một lòng, một dạ với Ra-ma thì cúi xin thần hãy tìm cách bào vệ con”. Hành động này của Xi-ta là đỉnh cao chói lọi trong tính cách của nàng. Người phụ nữ này đã dám bước qua mạng sống của chính mình, chấp nhận thử thách dữ dội đế chứng minh phẩm tiết thủy chung của mình.

Câu 4. Phân tích thái độ của công chúng và nêu cảm nghĩ của anh chị trước cảnh Xi-ta bước vào 

    Tấm lòng Xi-ta là tấm lòng vàng đã được thử lửa. Vì nàng trung trinh son sắt nên thần lửa đã không thiêu cháy nàng. Thân hình Xi-ta rực rở ngọn lửa bừng sáng cả một góc trời khiến quan quân, dận chúng cả hai phe, anh em bạn hữu mọi người đều xúc động mãnh liệt.

Bạn muốn xem thêm với

Có thể bạn quan tâm

Hướng dẫn soạn bài Trao duyên

CÂU 1. VIỆC KIỀU NHẮC ĐẾN NHỮNG KỶ NIỆM CỦA TÌNH YÊU CÓ Ý NGHĨA GÌ?     Việc Kim Kiều hẹn ước Vân không hề biết. Vì vậy mà Kiều phải kể rõ nguồn cơn cho Vân nghe, nàng kể tha thiết không hề giấu diếm. Trong khi kể với Thúy Vân, Kiều tưởng như sống lại với những kỉ niệm tình yêu:                    

Hướng dẫn soạn bài Nỗi thương mình

CÂU 1. THEO ANH CHỊ, ĐOẠN TRÍCH TRÊN ĐÂY CÓ THỂ CHIA THÀNH MẤY ĐOẠN NHỎ? CHO BIẾT NỘI DUNG CỦA MỖI ĐOẠN.   Đoạn trích trên có thể chia thành ba đoạn nhỏ. Bốn câu đầu:       Cảnh sống của Kiều ở lầu xanh. Tám câu kế:        Nỗi đau xót, tủi nhục của Kiều. Còn lại:               Nỗi cô đơn đau khổ

Soạn bài Tấm Cám - Soạn văn lớp 10

CÂU 1: PHÂN TÍCH DIỄN BIẾN CỦA TRUYỆN ĐỂ THẤY MÂU THUẪN GIỮA TẤM VÀ MẸ CON CÁM ĐÃ DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO. TRẢ LỜI:   Người hiền lành trong truyện này là Tấm, còn người ác là hai mẹ con Cám. Cái xấu của Cám trước tiên là ở bản tính lừa gạt. Đi bắt tép, Tấm bắt được đầy giỏ, Cám lừa Tấm hụp xuống ao sâu

Soạn bài Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự - Soạn văn lớp 10

1. ĐỌC TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MI CHÂU, TRONG THỦY', TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI SGK, TR. 62 A. TÁC GIẢ DÂN GIAN KỂ CHUYỆN GÌ? B. THEO ANH CHỊ, CÓ THỂ COI SỰ VIỆC VÀ CÁC CHI TIẾT TRÊN LÀ NHỮNG SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIỂU BIỂU KHÔNG, VÌ SAO? TRẢ LỜI: a   Trong truyện AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU — TRỌNG THỦY, t

Soạn bài Uy-lít-xơ trở về ( Trích Ô-đi-xê - Sử thi Hy Lạp) - Soạn văn lớp 10

CÂU 1 : VĂN BẢN TRÊN CÓ THỂ MẤY ĐOẠN? NÊU NỘI DUNG CỦA MỖI ĐOẠN. 1. Văn bản trên có thể chia làm hai đoạn: Đoạn 1 từ đầu đến “kém gan dạ”. Đoạn 2 là phần còn lại. Đoạn 1 có các sự việc sau: Nhũ mẫu ơriclê báo tin nhưng Pênệlốp không tin. Nhũ mầu thề thốt đưa ra chứng cứ Pênêlôp vẫn không tin như

Soạn bài Lập dàn ý bài văn tự sự - Soạn văn lớp 10

I. HÌNH THÀNH Ý TƯỞNG, DỰ KIẾN CỐT TRUYỆN Nhà văn Nguyên Ngọc kể về quá trình ấp ủ, thai nghén đề tài, chuẩn bị để sáng tác truyện ngắn RỪNG XÀ NU. Qua lời kể ây, ta có thể rút ra kinh nghiệm: Để chuẩn bị viết một bài văn tự sự, trước tiên ta cần hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện có thể dự k

Soạn bài Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thủy - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. DỰA THEO CỐT TRUYỆN VÀ HÃY TÌM NHỮNG CHI TIẾT LIÊN QUAN ĐẾN NHÂN VẬT AN DƯƠNG VƯƠNG. TRÊN CƠ SỞ CÁC CHI TIẾT ANH CHỊ HÃY PHÂN TÍCH: A. DO ĐÂU MÀ AN DƯƠNG VƯƠNG ĐƯỢC THẦN LINH GIÚP ĐỠ? KỂ VỀ SỰ GIÚP ĐỠ THẦN KÌ ĐÓ, DÂN GIAN MUỐN THỂ HIỆN CÁCH ĐÁNH GIÁ NHƯ THẾ NÀO VỀ NHÀ VUA. B. SỰ MẤT CẢNH GIÁC

Soạn bài Văn bản ( tiếp ) - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. ĐỌC ĐOẠN VĂN MỤC 1, SGK TRANG 37 VÀ THỰC HIỆN CÁC YÊU CẦU: A. PHÂN TÍCH TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA ĐOẠN VĂN. B. PHÂN TÍCH SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ ĐỀ TRONG ĐOẠN VĂN C. ĐẶT NHAN ĐỀ CHO ĐOẠN VĂN TRẢ LỜI: a     Chủ đề của đoạn văn tập trung ở câu: Giữa cơ thể... qua lại với nhau. b     Các câu t