Soạn bài Lập dàn ý bài văn tự sự - Soạn văn lớp 10

Hướng dẫn giải

I. HÌNH THÀNH Ý TƯỞNG, DỰ KIẾN CỐT TRUYỆN

  1. Nhà văn Nguyên Ngọc kể về quá trình ấp ủ, thai nghén đề tài, chuẩn bị để sáng tác truyện ngắn Rừng xà nu.
  2. Qua lời kể ây, ta có thể rút ra kinh nghiệm:
  • Để chuẩn bị viết một bài văn tự sự, trước tiên ta cần hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện (có thể dự kiến trước phần mô dầu và kết thúc truyện); sau đó suy nghĩ, hư cấu, tưởng tượng về cốc nhân vật theo những mối quan hệ nào đó và nêu lên những sự việc, chi tiết tiêu biểu đặc sắc làm thành cốt truyện.
  • Tiếp theo là bước lập dàn ý. Dàn ý bài văn tự sự cũng gồm ba phần: mở bài, thân bài và kết bài.

II. LẬP DÀN Ý 

1. Gợi ý dàn ý

Đề I.

Mở bài: Chạy khỏi nhà quan cụ, chị Dậu gặp một cÁn bộ cách mạng.

Thân bài:

  • Cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 bùng nổ, chị Dậu trở về làng cũ.
  • Khí thế cách mạng sục sôi, chị Dậu dận đầu đoàn biểu tình lên huyện phá kho thóc Nhật chia cho dân nghèo.
  • ... 

Kết bài: Nhan đề: Sau đêm đen ấy.

Đề 2.

Mở bài: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp nổ ra, làng Đông Xá tuy thuộc vùng địch hậu nhưng hằng đêm vẫn xuất hiện vài ba cán bộ cách mạng hoạt động bí mật.

Thân bài

  • Quân Pháp càn quét liên tục dể truy lùng cán bộ.
  • Không khí làng quê căng thẳng. Nhiều người hoảng hốt lo sợ. Nhưng chị Dậu vẫn bình tĩnh hướng dẫn cán bộ xuống hầm bí mật.

Kết bài: Nhan đề: Người đậy nắp hầm bí mật.

 

2. Cách lập dàn ý bài văn tự sự

  • Trước tiên phải chọn đề tài, xác định chủ đề của bài viết.
  •   Từ đề tài, chủ đề người viết phải tưởng tượng và phác ra những nét chính của cốt truyện. Cốt truyện đưa vào mô hình truyền thống tác phẩm tự sự:

                  trình bày — khai đoạn — phát triển - đỉnh điểm - kết thúc.

Kết thúc:

-      Tiếp đó có thể phác ra ba phần của một dàn ý:

  • Mở bài (trình bày)
  • Thân bài (khai đoạn, phát triền, đỉnh điểm)
  • Kết bài (kết thúc)

-       Dựa vào dàn ý cần suy nghĩ tìm các yếu tố cấu thành bài văn như sự việc xảy ra; tâm trạng của nhân vât; quan hệ giữa các nhân vật cảnh thiên nhiên...

LUYỆN TẬP

Bài tập 1.

Cốt truyện: Một học sinh tốt, hiền lành và trung thực trong một phút yếu mềm bị kẻ xấu lôi kéo nên phạm sai lầm đáng tiếc. Bạn ấy đau khổ, ân hận dằn vặt mãi. Do tự đấu tranh hoặc người tốt giúp đỡ dã vươn lên 1 trong cuộc sống và học tập.

Từ cốt truyện trên, học sinh tự lập dàn ý gồm ba phần: mở bài - thân bài- kết bài với các sự việc, nhân vật, các chi tiết tóm lược về cảnh vật; về 1 tâm trạng nhân vật chính; lời nói hành động của nhân vật phụ...

Bài tập 2.

Tham khảo dàn ý sau đây (câu chuyện về tình bạn).

(A) Mở bài:

- Hải và Tùng gần gũi thân thiết với nhau từ nhỏ. Họ học cùng lớp với nhau.

- Câu chuyện diễn ra khi ở lớp xảy ra liên tiếp những vụ mất tiền.

(B) Thân bài:

- Kể vắn tắt vài vụ mất tiền mà không tìm thấy nguyên do (trong đó Hải là ng­ười mất nhiều nhất).

- “Một mất m­ời ngờ”, không khí của lớp trở lên căng thẳng.

- Cuộc truy tìm thủ phạm bế tắc, mâu thuẫn trong lớp xảy ra.

- Hải nghi ngờ tất cả mọi người trong đó có Tùng. Họ đã to tiếng và không còn chơi với nhau.

- Nhờ sự can thiệp của các thầy cô giáo, lớp đã tìm ra thủ phạm (là một học sinh lớp khác).

(C) Kết thúc:

- Không khí lớp trở lại bình th­ường.

- Hải xin lỗi Tùng trước lớp. Họ lại thân thiết như xư­a.

Bạn muốn xem thêm với

Có thể bạn quan tâm

Hướng dẫn soạn bài Trao duyên

CÂU 1. VIỆC KIỀU NHẮC ĐẾN NHỮNG KỶ NIỆM CỦA TÌNH YÊU CÓ Ý NGHĨA GÌ?     Việc Kim Kiều hẹn ước Vân không hề biết. Vì vậy mà Kiều phải kể rõ nguồn cơn cho Vân nghe, nàng kể tha thiết không hề giấu diếm. Trong khi kể với Thúy Vân, Kiều tưởng như sống lại với những kỉ niệm tình yêu:                    

Soạn bài Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự - Soạn văn lớp 10

1. ĐỌC TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MI CHÂU, TRONG THỦY', TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI SGK, TR. 62 A. TÁC GIẢ DÂN GIAN KỂ CHUYỆN GÌ? B. THEO ANH CHỊ, CÓ THỂ COI SỰ VIỆC VÀ CÁC CHI TIẾT TRÊN LÀ NHỮNG SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIỂU BIỂU KHÔNG, VÌ SAO? TRẢ LỜI: a   Trong truyện AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU — TRỌNG THỦY, t

Soạn bài Ra-ma buộc tội ( Trích Ra-ma-ya-na - Sử thi Ấn Độ ) - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. SAU CHIẾN THẮNG, RAMA VÀ XITA GẶP NHAU TRƯỚC SỰ CHỨNG KIẾN CỦA MỌI NGƯỜI. A. CÔNG CHÚNG ĐÓ BAO GỒM NHỮNG AI? B. HOÀN CẢNH ẤY TÁC ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO ĐẾN NGÔN NGỮ, TÂM TRẠNG CỦA RAMA VÀ XITA? TRẢ LỜI: a Chọn D bHoàn cảnh tái hợp của Rama và Xita: Sau chiến thắng, Rama và Xita gặp lại nhau trong m

Soạn bài Uy-lít-xơ trở về ( Trích Ô-đi-xê - Sử thi Hy Lạp) - Soạn văn lớp 10

CÂU 1 : VĂN BẢN TRÊN CÓ THỂ MẤY ĐOẠN? NÊU NỘI DUNG CỦA MỖI ĐOẠN. 1. Văn bản trên có thể chia làm hai đoạn: Đoạn 1 từ đầu đến “kém gan dạ”. Đoạn 2 là phần còn lại. Đoạn 1 có các sự việc sau: Nhũ mẫu ơriclê báo tin nhưng Pênệlốp không tin. Nhũ mầu thề thốt đưa ra chứng cứ Pênêlôp vẫn không tin như

Soạn bài Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thủy - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. DỰA THEO CỐT TRUYỆN VÀ HÃY TÌM NHỮNG CHI TIẾT LIÊN QUAN ĐẾN NHÂN VẬT AN DƯƠNG VƯƠNG. TRÊN CƠ SỞ CÁC CHI TIẾT ANH CHỊ HÃY PHÂN TÍCH: A. DO ĐÂU MÀ AN DƯƠNG VƯƠNG ĐƯỢC THẦN LINH GIÚP ĐỠ? KỂ VỀ SỰ GIÚP ĐỠ THẦN KÌ ĐÓ, DÂN GIAN MUỐN THỂ HIỆN CÁCH ĐÁNH GIÁ NHƯ THẾ NÀO VỀ NHÀ VUA. B. SỰ MẤT CẢNH GIÁC

Soạn bài Văn bản ( tiếp ) - Soạn văn lớp 10

CÂU 1. ĐỌC ĐOẠN VĂN MỤC 1, SGK TRANG 37 VÀ THỰC HIỆN CÁC YÊU CẦU: A. PHÂN TÍCH TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA ĐOẠN VĂN. B. PHÂN TÍCH SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ ĐỀ TRONG ĐOẠN VĂN C. ĐẶT NHAN ĐỀ CHO ĐOẠN VĂN TRẢ LỜI: a     Chủ đề của đoạn văn tập trung ở câu: Giữa cơ thể... qua lại với nhau. b     Các câu t

Soạn bài Chiến thắng Mtao Mxây - Soạn văn lớp 10

CÂU 1 : HÃY TÓM TẮT DIỄN BIẾN TRẬN ĐÁNH ĐỂ SO SÁNH TÀI NĂNG VÀ PHẨM CHẤT CỦA HAI TÙ TRƯỞNG.   Với lối mô tả song hành hai tù trưởng Đăm Săn và Mtao Mxây trong suốt diễn biến trận đánh, tác phẩm làm nổi bật sự hơn hẳn của Đăm Săn so với Mtao Mxây về cả tài năng, sức lực, về cả phong độ, phẩm chất. Cu

Soạn bài Viết bài làm văn số 1 : Cảm nghĩ về một hiện tượng đời sống ( hoặc một tác phẩm văn học ) - Soạn văn lớp 10

CẢM NGHĨ VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG HOẶC MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC ĐỀ: CẢM NGHĨ CỦA VỀ MỘT PHONG TỤC NGÀY TẾT CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM TA. Bài làm    Nói đến Tết là nói đến bản sắc riêng của mỗi dân tộc, mỗi vùng của một dân tộc lại có nét riêng. Tết Hà Nội không thể thiếu hoa đào và quất. Phong tục chơi hoa