Soạn bài Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh - Soạn văn lớp 9

Hướng dẫn giải

Câu 1. Thói ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh và các quan lại hầu cận được miêu tả thông qua những chi tiết nào? Hãy nhận xét về lời văn ghi chép sự việc của tác giả. Tại sao kết thúc đoạn văn miêu tả này, tác giả lại nói: kẻ thức giả biết đó là triệu bất thường.

Thói ăn chơi xa xỉ vô độ của chúa Trịnh và các quan lại hầu cận trong phủ Chúa được tác giả thể hiện qua các chi tiết và sự việc sau đây:

  • Chúa cho xây dựng cung điện đình đài ở các nơi hao tiền tốn của chì cốt để thỏa ý thích "đi chơi, ngắm cảnh đẹp”. Ý thích đó lại vô chừng;
  • Tháng ba bốn lần, Chúa tổ chức dạo chơi ở Tây Hồ: binh lính dân hầu vòng quanh bốn mặt hồ, các nội thần thì đầu bịt khăn, mặc áo đàn bà bày bách hóa chung quanh bờ hồ đề bán. Cuộc dạo chơi này huy động rất đông người hầu hạ, bày đặt nhiều trò mua vui lố lăng tốn kém;
  • Cho người tịch thu, cướp đoạt báu vật trong thiên hạ (chim quý, thú lạ cây cổ thụ) những hòn đá có hình dáng kì lạ, chậu hoa, cây cảnh, để trang điểm phủ Chúa. Một cây đa cổ thụ từ bên Bắc chở qua sông đem về, phải một cơ binh hàng trăm người mới khiêng nổi. Tác giả miêu tà sự việc thật kĩ lưỡng công phu. Các sự việc cụ thế, chân thực và rất khách quan.

Kết thúc đoạn vân miêu tả này, tác giả viết, kẻ thức già biết đó là triệu bất tường, Ông đà cảm nhận từ cánh nhừng khu vườn rộng đầy trân cám, dị thú, cổ mộc, quái thạch bày vẽ tô điểm như "bến bể đẩu non”, nhưng âm thanh lại gợi lên một cảm giác ghê rợn trước một cái gì đang đau thương tan tác chứ không phồn vinh, yên ả. Bởi vậy, cảm xúc chủ quan của tác giả xem đó là điềm gở, điềm chắng lành, là "triệu bất tường”. Sự suy vong tất yếu cùa một triều đại chỉ lo ãn chơi hưởng lạc trên xương máu, nước mắt, mồ hôi của dân lành như đã được dự báo trước. Điều đó xảy ra không lâu khi Chúa Trịnh mất.

Câu 2. Bọn quan lại hầu cận trong phủ chúa đã nhũng nhiễu dân bằng những thủ đoạn nào? Tìm hiểu ý nghĩa đoạn văn cuối bài: "Nhà ta ở phường Hà Khẩu ... cũng vì cớ ấy"

Bọn quan lại hầu bên trong phủ Chúa đã “thừa gió bẻ măng” để nhũng nhiều vơ vét của dân bằng nhiều thủ đoạn ỷ thế nhà Chúa, vừa ăn cướp vừa ỉa làng, tác oai tác quái trong nhân dân, khiến người dân bị cướp cùa tới hai lần nếu không thì cũng tự tay phó hủy báu vật của minh. Đặc biệt là bọn hoạn quan, chúng vừa thẳng tay vơ vét đầy ních cả túi tham lại vừa được nhà Chúa khen là giỏi giang làm tôt công việc nhà Chúa.

Tác giả đả kết thúc bài tùy bút bằng cách ghi lại một sự việc cố thực đã xảy ra trong nhà mình. Đó là việc mẹ của ông đã phải sai chặt đi cây lê và hai cây lựu quý rất đẹp trong vườn nhà mình để tránh tai ương ập xuống. Câu chuyện nhờ đó tăng sức thuyết phục và cách viết cũng nhờ đó mà thêm phong phú, sinh động.

Câu 3. Theo em, thể văn tùy bút có gì khác so với thể truyện mà các em đã học ở bài trước?

Ở thể loại truyện đã học  bài trước (Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ) hiện thực cuộc sống được phản ánh thông qua số phận những nhân vật những con người cụ thể. Truyện luôn có cốt truyện và hệ thống nhân vật với cả một hệ thống chi tiết nghệ thuật đa dạng phong phú...

Còn thể tùy bút, ghi chép về những sự việc cụ thể, những con người có thực qua đó tác giả cho thấy cảm xúc suy nghĩ, nhận thức, đánh giá của mình. Sự ghi chép tùy theo cảm hứng chủ quan. Không gò bó nhưng vẫn tuân theo một tư tưởng,

 

LUYỆN TẬP: Căn cứ vào bài Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh, hãy viết đoạn văn ngắn trình bày những điều em nhận thức được về tình trạng đất nước ta vào  thời vua Lê - chúa Trịnh cuối thế kỉ XVIII.

Gợi ý trả lời:

-  Đất nước ta vào thời vua Lê - chúa Trịnh cuối thế kỉ XVIII rơi vào tình cảnh vô cùng hỗn độn, lũng loạn.

- Vua chúa thì ăn chơi hưởng lạc, sống cuộc sống xa hoa, không chăm lo triều chính, bỏ mặc nhân dân, bọn quan lại ỷ vào điều đó mà hành động ngang ngược, nhũng nhiễu. 

- Cuộc sống người dân vô cùng khốn cùng, cực khổ.

Bạn muốn xem thêm với

Có thể bạn quan tâm

Nghĩa tường minh và hàm ý- soạn văn 9

CÂU 1. ĐỌC LẠI ĐOẠN TRÍCH ĐÃ DẪN Ở MỤC I VÀ CHO BIẾT: A CÂU NÀO CHO THẤY HỌA SĨ CŨNG CHƯA MUỐN CHIA TAY ANH THANH NIÊN? TỪ NGỮ NÀO GIÚP EM NHẬN RA ĐIỀU ẤY? B TÌM NHỮNG TỪ NGỮ MIÊU TẢ THÁI ĐỘ CỦA CÔ GÁI TRONG CÂU CUỐI ĐOẠN VĂN. THÁI ĐỘ ẤY GIÚP EM ĐOÁN RA ĐIỀU GÌ LIÊN QUAN ĐẾN CHIẾC MÙI SOA?    a: Câu

Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

LẬP DÀN Ý Học là gì? Học là hoạt động của một người nàọ đó nhằm thu I nhận kiến thức và hình thành kĩ năng, kĩ xảo. Học luôn luôn là tự học Học là một hoạt động không thể làm thay. Ai học thì người ấy được. Không thể có chuyện người này học thay người lúa. Do đó học luôn luôn là tự học.   Cân phải

Hướng dẫn soạn bài Mùa xuân nho nhỏ

CÂU 1. ĐỌC NHIỀU LẦN BÀI THƠ VÀ TÌM HIỂU MẠCH CẢM XÚC TRONG BÀI GỢI Ý: TỪ CẢM XÚC VỀ THIÊN NHIÊN, ĐẤT NƯỚC DẪN ĐẾN SUY NGHĨ, ƯỚC NGUYỆN CỦA TÁC GIẢ. TỪ VIỆC NHẬN RA MẠCH CẢM XÚC, HÃY NÊU BỐ CỤC CỦA BÀI THƠ.    Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ được triển khai theo mạch cảm xúc và suy nghĩ như sau:           

Hướng dẫn soạn bài Viếng lăng Bác

CÂU1. ĐỌC NHIỀU LẦN BÀI THƠ, TÌM HIỂU CẢM XÚC BAO TRÙM CỦA TÁC GIẢ VÀ TRÌNH TỰ BIỂU HIỆN TRONG BÀI.    Cảm xúc bao trùm của nhà thơ trong bài thơ là niềm xúc động thiêng liêng, tâm lòng thành kính thiêt tha biết ơn, vưa tư hào, vừa xót xa, thương cảm.     Mạch vận động của cảm xúc được biểu hiện the

Hướng dẫn soạn bài Sang thu

CÂU 1. SỰ BIẾN ĐỔI CỦA ĐẤT TRỜI SANG THU ĐƯỢC HỮU THỈNH CẢM NHẬN BẮT ĐẦU TỪ ĐÂU VÀ GỢI TẢ QUA NHỮNG HÌNH ẢNH, HIỆN TƯỢNG GÌ?     Sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang đầu thu được cảm nhận tinh tế bắt đầu từ những tín hiệu chuyển mùa: “Bỗng nhận ra hương ổi. Phả vào trong gió se”. Gió se là ngọn

Hướng dẫn soạn bài Nói với con

CÂU 1. MƯỢN LỜI NÓI VỚI CON, NHÀ THƠ GỢI VỀ CỘI NGUỒN SINH DƯỠNG MỖI CON NGƯỜI, GỢI VỀ SỨC SỐNG MẠNH MẼ, BỀN BỈ CỦA QUÊ HƯƠNG MÌNH. BỐ CỤC CỦA BÀI THƠ ĐÃ THỂ HIỆN Ý TƯỞNG ĐÓ NHƯ THẾ NÀO?    Mượn lời nói với con, nhà thơ gợi về cội nguồn sinh trưởng của mỗi người gợi về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ của q

Soạn bài Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự - Soạn văn lớp 9

THỰC HÀNH TÓM TAT MỘT TẤC PHẨM TỰ SỰ 1. Đối chiếu các sự việc đã nêu trong sách giáo khoa với cốt truyện CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG để thấy: Sách giáo khoa nêu ra bảy sự việc khá đầy đủ của cốt truyện. Tuy nhiên vẫn còn thiếu một sự việc khá quan trọng. Đó là sau khi vợ tự vân chết, một đêm chàn

Soạn bài Sự phát triển của từ vựng - Soạn văn lớp 9

I. SỰ BIẾN ĐỔI VÀ PHÁT TRIỂN NGHĨA CỦA TỪ NGỮ ♦ Bài tập 1    Từ KINH TẾ trong bài thơ CẢM TÁC VÀO NHÀ NGỤC QUẢNG ĐÔNG của Phan Bội Châu có nghĩa là kinh bang tế thế trị nước cứu đời hay trị đời cứu dân.    Ngày nay, từ KINH TẾ là toàn bộ hoạt động của con người trong lao động sản xuất, trao đổi, phâ